EnglishEen hernia in de lage rug met pijn tot in het been is zwaar. Toch trekt de uitstraling bij de meeste mensen binnen enkele weken tot maanden weg. Wat u in die tijd doet, bepaalt hoe snel dat gaat. Onze fysiotherapeuten in Zeist onderzoeken welke zenuw geraakt is en wat uw rug nu aankan. Daarna bouwt u op volgens een vast schema. U heeft geen verwijzing nodig.
Hernia in de lage rug: fysiotherapie in Zeist bij pijn tot in het been
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigBinnen een paar dagen terechtOefenruimte in de praktijkContract met alle verzekeraars
Wat is een hernia in de lage rug?
Tussen de lendenwervels ligt een tussenwervelschijf: een stevige vezelring met een zachte kern. Bij een hernia is de ring ingescheurd en duwt een deel van de kern naar buiten. Die uitstulping kan een zenuwwortel prikkelen. Dat geeft pijn, tintelingen of minder kracht in het been. Meestal gaat het om de onderste twee schijven, die het meeste gewicht dragen.
Goed om te weten: een uitstulping op een scan is nog geen klacht. Ook bij veel mensen zonder rugpijn is die op een MRI te zien. De klachten kunnen verdwijnen terwijl de uitstulping er nog is. In de loop van maanden ruimt het lichaam de kern grotendeels op.
“Hoe meer je beweegt, hoe beter het herstel.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 2: hernia en de tussenwervelschijf
Hoe herkent u een hernia in de lage rug?
- Pijn die vanuit de rug of bil langs één been trekt, vaak tot in de kuit of voet
- Meer pijn in het been dan in de rug
- Tintelingen of een doof gevoel in het been, de voet of de tenen
- Minder kracht, zoals moeite met op de tenen of op de hakken staan
- Meer pijn bij zitten, hoesten en niezen; lopen of liggen geeft vaak verlichting
Waardoor ontstaat een hernia in de lage rug?
- Jaren van buigen, tillen en draaien, met kleine scheurtjes in de vezelring
- Lang zitten, in de auto of achter een scherm
- Weinig bewegen, waardoor de rompspieren de rug minder steunen
- Aanleg: de stevigheid van de vezelring verschilt per familie
- Een plotselinge belasting als druppel, zoals vertillen of een verkeerde draai
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
Waar voelt u een hernia in de lage rug?
Elke zenuwwortel verzorgt een eigen strook van het been. Waar u de pijn en de tintelingen voelt, wijst naar het niveau in de rug dat meedoet.
Achterkant van het been tot in de kuit en de voet
Het meest voorkomende beeld, bij de onderste schijf. Op de tenen staan gaat dan vaak moeizaam.
Zijkant van het been tot op de wreef
Past bij de schijf daarboven. Soms wordt het optrekken van de voet zwakker, en blijft de voet bij het lopen hangen.
Alleen de rug of alleen de bil
Zit de pijn niet voorbij de knie, dan speelt er zelden een hernia. Dan onderzoeken we de rug zelf, zoals bij spit of lage rugklachten.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut een hernia?
We beginnen met uw verhaal: waar de pijn zit, wat hem erger of lichter maakt en wat u niet meer durft. Daarna onderzoekt de fysiotherapeut hoe de rug beweegt en in welke richting de uitstraling afneemt. Ook test hij de kracht, het gevoel en de reflexen van het been. Een MRI is voor de behandeling meestal niet nodig. Heeft u al een scan, neem het verslag dan mee.
Hoe lang duurt het herstel van een hernia?
Bij de meeste mensen neemt de uitstraling binnen zes tot acht weken flink af. Trekt de pijn uit de voet terug richting de rug, dan is dat een goed teken. Een doof plekje kan maanden blijven, want de zenuw herstelt langzamer. Het hele traject duurt meestal zes tot twaalf weken. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij een hernia in de lage rug?
We werken volgens de KNGF-richtlijn voor lage rugpijn met uitstraling: uitleg, actief blijven en opbouw in belasting staan voorop. U traint in onze oefenruimte en thuis met MoveWell Exercise.
De zenuw ruimte geven
We zoeken de bewegingsrichting die uw uitstraling laat afnemen. U leert zitten, slapen en bukken met minder druk op de schijf.
Zenuwglijden en losmaken
Kleine, rustige bewegingen laten de geprikkelde zenuw door zijn baan glijden, zonder hem op rek te zetten. Dat maakt hem minder gevoelig.
Kracht en belastbaarheid
Is het been rustiger, dan trainen we romp, billen en heupen. Eerst liggend, daarna staand en met gewicht.
Wie helpt u in Zeist bij een hernia?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die het onderzoek doet en uw opbouw begeleidt. Houdt de uitstraling aan, dan kan tractie een aanvulling zijn.
Fysiotherapeut
Onderzoek, uitleg en oefentherapie bij een hernia, van zenuwglijden tot krachttraining in de oefenruimte.
Revalidatie
Twaalf weken rugrevalidatie als de rug na een hernia zwak of stijf blijft, met een meting vooraf en achteraf.
Medische fitness
Blijven trainen onder begeleiding als de behandeling klaar is, in kleine groepen in onze oefenruimte.
U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Wat helpt bij een hernia, en wat niet?
Veel mensen denken dat rust de schijf laat herstellen. Het tegendeel is waar. Bedrust maakt de rug stijf, de spieren zwak en de zenuw gevoeliger. Rustig wandelen, een paar keer per dag een kort stuk, is in de eerste weken de belangrijkste oefening. De druk op de schijf wisselt dan af, en dat helpt de kern slinken.
Zitten is vaak de zwaarste houding, omdat de druk op de schijf dan het hoogst is. Zit daarom kort, met steun in de onderrug. Zodra het been rustiger is, bouwen we kracht op in buik, rug en billen. Die training stopt niet als de pijn weg is.
Vuistregel
De vuistregel van de uitstraling
Trekt de pijn tijdens of na een beweging terug uit de voet richting de rug, dan is het een goede beweging. Ook als de rug zelf iets meer voelt. Trekt de pijn verder het been in of komen er tintelingen bij, dan was het te veel of de verkeerde richting.
Zo maakt u werken makkelijker
- Loop elk uur een paar minuten en sta elk kwartier op uit uw stoel
- Slaap op de zij met een kussen tussen de knieën
- Til de eerste weken niets zwaarder dan een volle boodschappentas, dicht bij het lichaam
Zo traint u bij een hernia in de lage rug: het opbouwschema van onze fysiotherapeuten
U begint met bewegingen die de zenuw ruimte geven. Is het been rustiger, dan volgen kracht en daarna belasten. De pijn mag richting de rug trekken, niet richting de voet. Train dagelijks in stap 1 en om de dag in stap 2 en 3.
Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Stop als de pijn in het been toeneemt, als er tintelingen bij komen of als de kracht in het been afneemt.
Stap 1, bij uitstraling in het been: de zenuw ruimte geven
1. Rug strekken op de ellebogen in buiklig
Beweeglijkheid en ruimte voor de zenuw
3 keer · 15 tot 20 seconden · meerdere keren per dag
In buiklig staat de onderrug in strekking. Bij veel mensen neemt de druk op de schijf af en trekt de pijn terug.
Zo doet u het
- Lig op uw buik en zet de ellebogen recht onder de schouders.
- Kom rustig omhoog op de onderarmen en laat het bekken op de grond.
- Laat de rug ontspannen in de strekking hangen en adem rustig.
- Houd 15 tot 20 seconden vast en zak terug.
Let op: Trekt de pijn uit het been richting de rug, dan is dit uw oefening; neemt de pijn in het been toe, laat hem dan liggen.
3. Bekken kantelen met gebogen knieën
Beweeglijkheid en controle
10 tot 15 keer · 2 series · dagelijks
Een kleine beweging die de onderrug losmaakt zonder de zenuw te prikkelen. U leert ook de buikspieren voelen.
Zo doet u het
- Lig op uw rug met gebogen knieën en de voeten plat op de grond.
- Span de buik licht aan en druk de onderrug tegen de grond.
- Laat los en maak de onderrug iets hol.
- Wissel rustig af en blijf doorademen.
Let op: De beweging komt uit het bekken; de schouders blijven stil.
Stap 2, als het been rustiger is: de romp sterker maken
4. Buikspanning vasthouden in ruglig
Kracht zonder beweging
3 keer · 15 tot 30 seconden vasthouden
De diepe buikspieren vormen een korset rond de wervelkolom. U bouwt kracht op terwijl rug en zenuw rustig blijven.
Zo doet u het
- Lig op uw rug met gebogen knieën en de armen naast het lichaam.
- Trek de navel naar binnen richting de wervelkolom en licht omhoog.
- Houd de spanning 15 tot 30 seconden vast en blijf rustig doorademen.
- Laat los en herhaal.
Let op: Houd de adem niet in; de spanning is licht, zo’n dertig procent van wat u kunt.
6. Plank tegen de muur
Kracht
3 keer · 15 tot 30 seconden vasthouden
De staande plank traint de hele romp met een deel van uw gewicht. Een veilige tussenstap naar de plank op de grond.
Zo doet u het
- Sta een stap van de muur en leun met de onderarmen tegen de muur.
- Maak het lichaam zo recht als een plank, van hielen tot hoofd.
- Trek de navel licht naar binnen en houd de spanning vast.
- Houd 15 tot 30 seconden en kom rustig terug.
Let op: Zet de voeten verder van de muur om de oefening zwaarder te maken.
Stap 3, als stap 2 goed gaat: belasten en terug naar het dagelijks leven
7. Arm en been heffen in buiklig
Kracht
5 tot 10 keer per kant · 3 series · 3 seconden vasthouden
Rugstrekkers en bilspieren werken samen in de strekrichting die bij een hernia meestal goed voelt. Dat geeft een sterke achterkant.
Zo doet u het
- Lig op uw buik met de armen gestrekt naar voren.
- Span de buik licht aan en til de rechterarm en het linkerbeen een paar centimeter op.
- Houd 3 seconden vast en laat rustig zakken.
- Wissel naar de linkerarm en het rechterbeen.
Let op: Til niet hoog; de nek blijft in het verlengde van de rug.
9. Kniebuiging met de voeten iets naar buiten
Kracht en functie
10 keer · 3 series
Bukken en tillen in één oefening. U leert vanuit heupen en knieën te zakken en zo de schijf te sparen.
Zo doet u het
- Zet de voeten een halve meter uit elkaar en draai ze iets naar buiten.
- Buig door de knieën en de heupen met een rechte rug, alsof u op een stoel gaat zitten.
- Houd de hielen op de grond en de borst open.
- Kom rustig weer omhoog.
Let op: Begin ondiep; zak pas dieper als het been de volgende dag rustig blijft.
Gaat stap 3 goed, dan volgen in de praktijk tillen met gewicht en training op de apparaten. Wandelen, fietsen, zwemmen en fitness zijn daarna goed te doen als u rustig opbouwt.
Dit is de thuisversie van het programma in onze oefenruimte. Uw fysiotherapeut zet de video’s klaar in MoveWell Exercise.
Twijfelt u welke oefening bij u past? Onze fysiotherapeut kijkt met u mee.
Hoe ziet het behandeltraject bij een hernia eruit?
Geen hernia is hetzelfde, maar de opbouw is meestal zo.
1. Onderzoek en uitleg
We bepalen welke zenuw geraakt is en wat de rug aankan. U gaat naar huis met uitleg, uw bewegingsrichting en de eerste oefeningen.
2. Kracht opbouwen
Neemt de uitstraling af, dan traint u verder in de oefenruimte. We oefenen bukken, tillen en lang zitten.
3. Zelf verder
Na zes tot twaalf weken meten we opnieuw. U weet dan wat uw rug aankan en hoe u blijft trainen.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten werken met een oefenruimte onder één dak aan de Panweg 55 in Zeist. Bel ons op 030 695 5269.
Wat mensen ons vaak vragen over een hernia in de lage rug
Helpt fysiotherapie bij een hernia in de lage rug?
Ja. Actief blijven, gerichte oefentherapie en opbouw in belasting zijn volgens de KNGF-richtlijn de eerste keus bij een hernia met uitstraling. De meeste mensen herstellen hiermee zonder operatie.
Moet ik geopereerd worden aan mijn hernia?
Meestal niet. Een kleine groep wordt geopereerd, vooral bij toenemend krachtverlies of pijn die na weken goede opbouw niet afneemt. Bij de meeste mensen slinkt de uitstulping vanzelf.
Welke oefeningen zijn goed bij een hernia?
In het begin bewegingen die de zenuw ruimte geven, zoals rugstrekking in buiklig. Daarna kracht voor buik, rug en billen. Welke richting bij u past, bepalen we in het eerste consult.
Hoe lang duurt het herstel van een hernia?
De uitstraling neemt bij de meeste mensen binnen zes tot acht weken flink af. Het hele traject duurt meestal zes tot twaalf weken. Een doof gevoel kan langer blijven.
Wordt fysiotherapie bij een hernia vergoed?
Fysiotherapie bij een hernia valt onder de aanvullende verzekering. Het aantal behandelingen hangt af van uw polis. We hebben een contract met alle verzekeraars. Meer leest u op onze pagina over tarieven en vergoeding.
Mag ik sporten met een hernia in de lage rug?
Wandelen en zwemmen kunnen bijna direct. Fietsen zodra zitten weer goed gaat. Hardlopen en sporten met draaien en springen bouwen we op als de rug sterk genoeg is.
Wat is het verschil tussen een hernia en ischias?
Ischias is pijn langs de heupzenuw in het been. Een hernia is een van de oorzaken: de uitstulping drukt op de zenuwwortel. Ischias kan ook zonder hernia ontstaan. Het onderzoek maakt dat onderscheid.
Heb ik een verwijzing nodig voor fysiotherapie in Zeist?
Nee. Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. U kunt direct een afspraak maken bij MoveWell Fysiotherapie Zeist, of bellen met 030 695 5269.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- KNGF-richtlijn Lage rugpijn en lumbosacraal radiculair syndroom, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (2021). Bekijk de richtlijn
- Richtlijn Lumbosacraal radiculair syndroom, Federatie Medisch Specialisten, Richtlijnendatabase (2020). Bekijk de richtlijn
- Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59), National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2020). Bekijk de richtlijn
- Spontaneous regression of lumbar disc herniation: a systematic review, Clinical Rehabilitation (2015). Bekijk het artikel
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt mensen met rugklachten, artrose en herstel na een operatie, met oefentherapie en training in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over hernia, bewegen en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over de tussenwervelschijf, bewegen met uitstraling en trainen na een hernia.
Een hernia in de lage rug? Plan deze week een onderzoek in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht. Liever eerst een vraag stellen? Bel ons op 030 695 5269.