EnglishEen heup die stijf is bij het opstaan en zeurt na een wandeling, beperkt u meer dan u zou willen. Kraakbeen komt niet terug, maar hoeveel last u heeft, hangt vooral af van de kracht rond de heup. Onze fysiotherapeuten in Zeist meten hoe ver de heup draait en hoe sterk de bilspieren zijn. Daarna traint u in onze oefenruimte. U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht.
Artrose van de heup: fysiotherapie in Zeist bij een stijve, pijnlijke heup
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigBinnen een paar dagen terechtOefenruimte in de praktijkContract met alle verzekeraars
Wat is artrose van de heup?
De kop van het dijbeen draait in de kom van het bekken. Beide zijn bekleed met kraakbeen, dat gevoed wordt door beweging. Bij artrose wordt het kraakbeen ruwer en dunner en het kapsel stugger. Artsen noemen dit coxartrose. Het komt vooral voor boven de vijftig.
De slijtage op een röntgenfoto zegt weinig over de pijn. Sommige mensen met flinke artrose lopen goed, anderen met een schone foto hebben veel last. Sterke bilspieren en heupbuigers vangen een groot deel van de kracht op. Daarom werkt training: minder druk op het kraakbeen en meer smering door beweging.
“Die artrose komt er ook doordat mensen het gewricht heel lange tijd niet goed hebben gebruikt, te weinig hebben gebruikt. Op een gegeven moment is het use it or lose it. Dan krijg je steeds meer druk op het gewricht: je gebruikt het minder, en dan gaat het irriteren en slijten.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 5: artrose
Hoe herkent u artrose van de heup?
- Startstijfheid: de eerste stappen na het zitten gaan houterig
- Pijn diep in de lies, soms doortrekkend tot de knie
- Moeite met sokken aantrekken of in en uit de auto stappen
- Een kortere loopafstand en soms mank lopen
- Goede en slechte periodes die elkaar afwisselen
Waardoor ontstaat artrose van de heup?
- Leeftijd en aanleg in de familie
- Een te ondiepe kom of een kop die niet helemaal rond is
- Een eerdere blessure of breuk van de heup
- Overgewicht: elke kilo telt bij elke stap meerdere keren mee
- Te weinig bewegen en zwakke bilspieren
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
Waar voelt u artrose van de heup?
Heupartrose geeft pijn op plekken waar mensen hem niet verwachten. De plek helpt ons kiezen met welke oefeningen u begint.
Diep in de lies
De meest voorkomende plek. Hier voelt u de startstijfheid en de pijn bij langer lopen. Draaien en diep buigen maken het erger.
Bovenbeen en knie
Heup en knie delen zenuwen. Doet de knie pijn terwijl het knieonderzoek niets oplevert, dan testen we de heup.
Buitenkant, bil of lage rug
Pijn aan de zijkant komt meestal van de bilpezen. Een stijve heup belast ook de lage rug. Beide verbeteren vaak mee als de heup sterker wordt.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut een heup met artrose?
We beginnen met uw verhaal: wanneer begon het, hoe ver loopt u nog en wat wilt u weer kunnen. Daarna onderzoekt de fysiotherapeut hoe ver de heup draait en strekt en hoe sterk de bilspieren zijn. We meten opstaan, traplopen en balans en herhalen die metingen na een paar weken. Een röntgenfoto is om te beginnen niet nodig.
Hoe snel merkt u verschil?
Artrose verdwijnt niet, maar de klachten kunnen flink afnemen. Een begeleid oefenprogramma duurt meestal acht tot twaalf weken. De meeste mensen lopen daarna verder met minder pijn. Blijven trainen is de opgave: wie stopt, verliest de winst in enkele maanden. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij artrose van de heup?
We werken volgens de KNGF-richtlijn Artrose heup-knie: uitleg en training vormen de kern. Manuele technieken kunnen de behandeling hierbij ondersteunen.
Uitleg en een plan
U hoort wat artrose is en waarom bewegen helpt. Samen bepalen we het doel: weer een uur wandelen of de fiets op.
Kracht opbouwen
Sterke bil- en bovenbeenspieren ontlasten de heup. We beginnen met eigen gewicht en bouwen op naar de apparaten in onze oefenruimte.
Soepel maken
Een heup die weer verder draait en strekt, loopt beter. Met rustige bewegingsoefeningen winnen we ruimte terug.
Wie helpt u in Zeist bij artrose van de heup?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die het onderzoek doet en de training begeleidt. Na de behandeling of na een heupprothese sluiten we daar direct op aan.
Revalidatie
Herstel na een heupprothese, van de eerste stappen tot weer wandelen en fietsen.
Medische fitness
Blijven trainen onder begeleiding als het behandeltraject klaar is.
U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Mag u bewegen met artrose in de heup?
Ja, en het is de kern van de behandeling. Kraakbeen slijt juist sneller bij te weinig beweging, omdat het dan niet gevoed wordt. Wie de heup uit voorzichtigheid ontziet, krijgt een stijvere heup en zwakkere bilspieren. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn geen risico.
Wel telt de dosering. Liever elke dag een half uur dan eens per week een lange tocht over de Heuvelrug. Fietsen is vaak prettiger dan lopen, omdat de heup dan niet het volle gewicht draagt.
Vuistregel
De vuistregel van de pijnschaal
Pijn tot een 5 op een schaal van 10 tijdens en na het bewegen is toegestaan, als de heup de volgende ochtend weer op het oude niveau zit. Blijft de heup langer dan een dag stijver of pijnlijker, dan was het te veel: een stap terug en opnieuw opbouwen.
Zo maakt u werken makkelijker
- Zet het zadel iets hoger en kies een lage versnelling
- Sta bij lang zitten elk half uur op en vermijd lage banken
- Doe de krachtoefeningen om de dag, zodat de heup tussendoor herstelt
Zo traint u een heup met artrose: het opbouwschema van onze fysiotherapeuten
We werken met een schema dat in stappen zwaarder wordt. U begint zonder gewicht en kijkt hoe de heup de volgende ochtend reageert. Blijft hij rustig, dan schuift u een stap op. Train om de dag.
Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Stop als de pijn tijdens het oefenen scherp wordt of de heup de volgende ochtend duidelijk stijver is.
Stap 1, bij een stijve of pijnlijke heup: soepel maken zonder gewicht
1. Heupen draaien in buiklig
Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · 3 seconden per kant · dagelijks
Naar binnen draaien gaat bij heupartrose als eerste verloren. Op de buik draait de heup zonder gewicht door zijn hele baan.
Zo doet u het
- Lig op uw buik met beide knieën gebogen, de onderbenen recht omhoog.
- Laat beide onderbenen rustig naar buiten zakken, richting de vloer, en houd 3 seconden vast.
- Breng de onderbenen zo ver mogelijk naar binnen, over elkaar heen, en houd weer 3 seconden vast.
- Herhaal in een langzaam tempo.
Let op: De heupen blijven op de grond; de beweging komt uit het gewricht, niet uit de rug.
2. Knieën openen in ruglig
Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · 3 seconden vasthouden
Een rustige openingsbeweging die het stugge kapsel op lengte brengt en de ruimte openhoudt die u bij elke stap nodig heeft.
Zo doet u het
- Lig op uw rug met gebogen knieën en de voeten plat op de grond.
- Laat beide knieën naar buiten zakken, zo ver als het zonder pijn gaat.
- Houd de eindstand 3 seconden vast.
- Breng de knieën langzaam terug.
Let op: Gaat één kant minder ver, dan is dat de kant waar u geduld mee heeft; forceer niet.
Stap 2, als de heup rustiger is: kracht in bil en bovenbeen
4. Zijwaarts been heffen in zijlig
Kracht
10 tot 15 keer · 3 seconden vasthouden · 3 series
De basisoefening van het schema. Sterkere bilspieren houden het bekken recht en betekenen minder druk op het kraakbeen.
Zo doet u het
- Lig op uw zij met de onderste heup en knie gebogen.
- Houd de bovenste heup gestrekt en de bovenste knie licht gebogen.
- Hef het bovenste been recht omhoog en houd 3 seconden vast.
- Laat het been langzaam zakken zonder dat het de grond raakt.
Let op: De tenen wijzen recht vooruit; kantelt het bekken naar achteren, dan heft u te hoog.
5. Been voor en achter pendelen in stand
Kracht en beweeglijkheid
10 tot 15 keer per been · met steun
Door het been naar achteren te zwaaien wint u strekking terug en traint u de bilspier. Zo wordt de stap langer.
Zo doet u het
- Sta rechtop naast een stoel of tafel en houd die vast.
- Beweeg het andere been rustig naar voren en naar achteren.
- Blijf rechtop; de romp buigt niet mee naar voren.
- Wissel na een serie van been.
Let op: De beweging naar achteren is klein en komt uit de heup, niet uit de onderrug.
Stap 3, als stap 2 goed gaat: belasten op één been
7. Opstappen op een trede
Kracht en functie
10 tot 15 keer per been · 5 seconden vasthouden · 3 series
Traplopen in het klein. Op één been omhoog komen traint bil en bovenbeen precies zoals u ze elke dag gebruikt.
Zo doet u het
- Zet één voet op een traptrede, de andere voet staat op de grond, zo nodig met een hand aan de leuning.
- Strek knie en heup van het bovenste been, zodat u van de grond komt.
- Houd de stand 5 seconden vast en blijf recht boven de trede.
- Zak langzaam terug en wissel na een serie van been.
Let op: Het bekken blijft recht; zakt het weg aan de kant van het vrije been, dan is de trede nog te hoog.
8. Uitvalspas met strekking van de achterste heup
Kracht
10 keer per been · 5 seconden vasthouden
Combineert kracht voor het voorste been met strekking van de achterste heup, de twee dingen die artrose kost.
Zo doet u het
- Sta rechtop met de voeten recht vooruit.
- Maak een grote stap naar voren en buig de voorste knie; het gewicht komt op het voorste been.
- Houd de stand 5 seconden vast en voel de voorkant van de achterste heup rekken.
- Stap terug en wissel van been.
Let op: De voorste knie blijft boven de voet; houd een stoel binnen handbereik.
Gaat stap 3 goed, dan volgen in de praktijk zwaardere oefeningen en training op de apparaten. Wandelen, fietsen, zwemmen en fitness zijn daarna goed te doen als u rustig opbouwt.
Dit is de thuisversie van het programma in onze oefenruimte. Uw fysiotherapeut zet de video’s klaar in MoveWell Exercise.
Twijfelt u welke oefening bij u past? Onze fysiotherapeut kijkt met u mee.
Hoe ziet het behandeltraject eruit?
Geen twee heupen zijn hetzelfde, maar de opbouw is meestal zo.
1. Onderzoek en uitleg
We meten kracht, beweeglijkheid en balans. U gaat naar huis met uitleg en de eerste oefeningen.
2. Kracht opbouwen
Vanaf ongeveer week drie traint u in de oefenruimte: traplopen, opstaan en lopen.
3. Zelf verder
Na acht tot twaalf weken meten we opnieuw. U weet dan wat uw heup aankan en hoe u blijft trainen.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten meten wat uw heup aankan en trainen het, in de eigen oefenruimte aan de Panweg 55.
Wat mensen ons vaak vragen over artrose van de heup
Helpt fysiotherapie bij artrose van de heup?
Ja. Oefentherapie onder begeleiding is volgens de richtlijnen de eerste keus. Het vermindert pijn, maakt lopen en traplopen makkelijker en stelt bij veel mensen een operatie uit.
Welke oefeningen zijn goed bij artrose van de heup?
Bewegingen die de heup zonder gewicht laten draaien, en krachtoefeningen voor de bilspieren. Op deze pagina staat het opbouwschema waarmee we in Zeist beginnen.
Hoe lang duurt de behandeling van heupartrose?
Meestal acht tot twaalf weken, met één of twee afspraken per week en oefeningen thuis. De meeste mensen merken na zes weken verschil.
Wordt fysiotherapie bij artrose van de heup vergoed?
Artrose van heup of knie staat op de chronische lijst. Met een verwijzing van een arts vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. De eerste 20 behandelingen komen uit uw aanvullende verzekering. Meer leest u bij tarieven en vergoeding.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee. Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. Alleen voor vergoeding uit de basisverzekering is een verwijzing van een arts nodig.
Is een röntgenfoto nodig bij artrose van de heup?
Voor de behandeling meestal niet. De diagnose wordt gesteld op leeftijd, klachten en onderzoek. De slijtage op een foto zegt bovendien weinig over de pijn.
Waarom doet mijn knie pijn bij artrose van de heup?
Heup en knie delen zenuwen. Daardoor voelt u pijn van het heupgewricht soms in het bovenbeen of de knie. Levert het knieonderzoek niets op, dan testen we de heup.
Wanneer is een nieuwe heup nodig?
Pas als goed begeleide training onvoldoende helpt en de klachten het dagelijks leven ernstig beperken, ook ’s nachts. Veel mensen komen daar niet. Kiest u wel voor een operatie, dan maakt training vooraf het herstel makkelijker.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- KNGF-richtlijn Artrose heup-knie, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (2018). Bekijk de richtlijn
- Exercise for osteoarthritis of the hip (Cochrane Review), Cochrane Database of Systematic Reviews (2014). Bekijk het overzicht
- Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2022). Bekijk de richtlijn
- OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis, Osteoarthritis and Cartilage (2019). Bekijk het artikel
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt vooral mensen met knie- en heupklachten, artrose en herstel na een operatie, met oefentherapie in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over artrose, belasting en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over artrose, trainen met een gewricht dat slijt en waarom te weinig bewegen meer kwaad doet dan te veel.
Last van artrose in de heup? Plan een afspraak in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht. Liever eerst een vraag stellen? Bel of mail ons gerust.