EnglishStijve, pijnlijke gewrichten en een moeheid die er ’s ochtends al is: reuma bepaalt veel van uw dag. Onze fysiotherapeuten in Zeist werken aan wat de ziekte met uw lichaam doet: stijve gewrichten, minder kracht en een weggezakte conditie. We meten eerst wat er verloren is gegaan. Daarna maken we samen een plan dat meebeweegt met goede en slechte dagen.
Reuma en fysiotherapie in Zeist: sterker en soepeler, binnen uw grenzen
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigBinnen een paar dagen terechtOefenruimte in de praktijkContract met alle verzekeraars
Wat is reuma en wat doet het met een gewricht?
Reuma is een verzamelnaam voor meer dan honderd aandoeningen van gewrichten, spieren, pezen en botten. Bij ontstekingsreuma richt het afweersysteem zich op het gewrichtsvlies. Het gewricht wordt dik, warm en pijnlijk. Bij jicht slaan kristallen neer in het gewricht. Bij weke delen reuma zijn spieren en bindweefsel overgevoelig.
Bij alle vormen speelt dezelfde cirkel. Een pijnlijk gewricht wordt ontzien, de spieren eromheen worden zwakker en dat maakt het gewricht weer kwetsbaarder. Die cirkel doorbreken is het werk van de fysiotherapeut.
“Tegelijkertijd wordt het nog wel eens onderschat wat we als fysiotherapeuten, maar zeker ook in samenwerking met de andere disciplines, kunnen betekenen. Dus neem de tijd. Ik zie ook wel mensen die heel erg lang heel erg hangen alleen aan een pilletje van de dokter. Dat is één van de dingen die we kunnen inzetten. Maar juist die combinatie maakt sterk.”
Niels van der Meulen, fysiotherapeut bij MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 21
Hoe herkent u reuma?
- Ochtendstijfheid die langer dan een half uur duurt
- Dikke, warme gewrichten, vaak aan beide kanten tegelijk
- Een vermoeidheid die er ’s ochtends al is
- Minder knijpkracht, zodat een pot opendraaien lastig wordt
- Klachten die wisselen tussen opvlammingen en rustige periodes
Waardoor ontstaat reuma?
- Een afweersysteem dat de eigen gewrichten aanvalt
- Erfelijke aanleg
- Roken, dat reumatoïde artritis actiever maakt
- Bij jicht: een te hoog urinezuurgehalte
- Minder bewegen uit angst voor pijn
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
Welke vormen van reuma zien we in Zeist?
Voor welke vorm u ook komt, we beginnen met dezelfde metingen. De vorm bepaalt wel hoe zwaar we trainen.
Reumatoïde artritis
Vaak in handen, polsen en voeten, aan beide kanten tegelijk. Knijpkracht, beweeglijke vingers en kracht en conditie tegen de vermoeidheid staan centraal.
Bechterew en artritis psoriatica
Ontstekingsvormen die ook de rug en de aanhechtingen van pezen treffen. Bij Bechterew gaat het om de beweeglijkheid van rug en borstkas.
Fibromyalgie en weke delen reuma
Geen ontsteking in het gewricht, maar overgevoelige spieren en bindweefsel. Rustig opgebouwde conditietraining werkt hier het best.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut reuma?
De diagnose stelt de reumatoloog. Bij ons vertelt u wat een goede en een slechte dag voor u betekenen en wat u wilt terugwinnen. Daarna meet de fysiotherapeut de beweeglijkheid van de gewrichten, de kracht van handen en benen, uw loopsnelheid en hoe vaak u opstaat uit een stoel. Die metingen herhalen we na zes weken. Zo ziet u zelf of het werkt.
Wat kunt u verwachten van de behandeling?
Mensen met reumatoïde artritis worden van kracht- en conditietraining sterker en minder moe, zonder dat de ontsteking toeneemt. Na zes tot acht weken merken de meeste mensen dat de ochtendstijfheid korter duurt. In een opvlamming trainen we korter en lichter, in een rustige periode zwaarder. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij reuma?
We werken volgens de KNGF-richtlijn Reumatoïde artritis: oefentherapie, kracht en conditie, afgestemd op hoe actief de ziekte is. Manuele technieken kunnen de behandeling hierbij ondersteunen.
Stijve gewrichten los
Oefeningen door de hele bewegingsbaan, zonder een ontstoken gewricht te forceren.
Kracht met beleid
Licht gewicht en veel herhalingen, en op een slechte dag korter. Zo wordt u sterker zonder dat het gewricht opspeelt.
Conditie en dagelijks leven
We oefenen wat u wilt doen, van een pot opendraaien tot een uur wandelen. Op de fiets of loopband bouwen we de conditie op, want dat vermindert de vermoeidheid.
Wie helpt u in Zeist bij reuma?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die de metingen doet en de training begeleidt. Vlamt de ziekte op, dan stemmen we af met uw reumatoloog.
Fysiotherapeut
Metingen, krachttraining en conditietraining op maat van goede en slechte dagen, met een hermeting na zes weken.
Handen
Knijpkracht en beweeglijkheid van de vingers oefenen we met een apart programma.
Medische fitness
Blijven trainen in kleine groepen als het traject klaar is, met een programma dat meebeweegt met uw dag.
U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Mag u bewegen met reuma?
Ja, en kracht en conditie zijn bij reuma geen luxe. Begin de dag met vijf minuten bewegen in bed: vingers spreiden, polsen draaien, knieën buigen en voeten op en neer. Daarna staat u soepeler op. Overdag geldt: liever elk uur vijf minuten lopen dan één keer lang.
Bij een opvlamming laat u het gewricht dat opspeelt rusten, maar de rest blijft bewegen. Een dik en warm gewricht koelt u, een stijf gewricht warmt u op. Zwemmen in warm water is voor veel mensen de prettigste manier om alles tegelijk te bewegen.
Vuistregel
De vuistregel van de dag erna
Pijn tijdens en na het oefenen mag licht zijn en moet de volgende ochtend weer op het oude niveau zitten. Is een gewricht de dag erna dikker of warmer, dan doet dat gewricht een stap terug. De rest van het lichaam gaat door.
Zo maakt u werken makkelijker
- Plan het zwaarste werk op het moment dat u zich het best voelt
- Rust voordat u moe bent, niet erna
- Train ook in rustige periodes twee keer per week kracht
Zo traint u bij reuma: het opbouwschema van onze fysiotherapeuten
Bij reuma hangt de stap van de dag af. Op een slechte dag doet u alleen stap 1, op een goede dag alle drie. Het schema richt zich op knie, heup en rug. Voor de handen krijgt u in de praktijk een apart programma.
Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Oefen niet met een gewricht dat dik, warm en rood is; de rest van het lichaam mag wel. Stop als de pijn tijdens het oefenen scherp wordt.
Stap 1, elke dag en ook op slechte dagen: bewegen zonder belasting
1. Onderbeen buigen en strekken op de tafelrand
Beweeglijkheid knie
10 tot 15 keer · 2 series · elke dag
De knie draagt niets, maar het gewrichtsvocht komt in beweging. Zo verkort u de ochtendstijfheid, ook op een gevoelige dag.
Zo doet u het
- Ga op een tafel of hoog bed zitten met de knieën over de rand en de voeten los van de grond.
- Strek het onderbeen rustig zo ver als het gaat.
- Laat het been weer buigen tot de voet onder de tafel hangt.
- Wissel na een serie van been.
Let op: Geen kracht zetten; de beweging mag klein beginnen en wordt vanzelf groter.
3. Inzakken en oprichten op een stoel
Beweeglijkheid rug
10 tot 15 keer · 2 keer per dag
Een rug die de hele dag stilzit, wordt stijf. Deze beweging zet alle wervels in beweging en kan op elke stoel.
Zo doet u het
- Zit op de voorste helft van een stoel met de voeten plat op de grond.
- Zak in: maak de rug bol en laat het hoofd naar voren komen.
- Richt u op: breng de borst naar voren, maak de rug hol en kijk licht omhoog.
- Wissel rustig tussen beide standen.
Let op: Houd de beweging groot maar zacht; geen schokken.
Stap 2, op rustige dagen: kracht met licht gewicht en veel herhalingen
4. Bovenbeen aanspannen tegen de hand
Kracht zonder beweging
10 tot 15 keer · 5 seconden aanspannen
De spier werkt, maar het gewricht beweegt niet. Zo houdt u het bovenbeen sterk, ook als de knie gevoelig is.
Zo doet u het
- Ga op een stoel zitten met de voet plat op de grond.
- Leg uw hand op het bovenbeen, net boven de knie.
- Probeer het been te strekken, maar houd dat met de hand tegen.
- Voel de spanning in het bovenbeen, houd 5 seconden vast en ontspan.
Let op: Blijf rustig doorademen tijdens het aanspannen.
5. Gestrekt been heffen met de voet naar u toe
Kracht bovenbeen
10 tot 15 keer · 3 series · 5 seconden vasthouden
Sterke bovenbenen nemen bij elke stap belasting van het gewricht over en maken opstaan en traplopen lichter.
Zo doet u het
- Lig op uw rug en leun op de ellebogen.
- Strek het been en trek de voet naar u toe.
- Duw de knieholte richting de grond en voel de dijbeenspier aanspannen.
- Houd 5 seconden vast en ontspan. Later tilt u het gestrekte been 10 centimeter op.
Let op: De andere knie mag gebogen staan; de rug blijft rustig.
Stap 3, op goede dagen: belasten en balans
7. Opstappen op een trede, been voor been
Kracht en functie
10 tot 15 keer · 3 series · wissel van startbeen
Traplopen in het klein. Bij reuma valt krachtverlies vaak eerst op bij de trap, en deze oefening maakt die weer lichter.
Zo doet u het
- Sta voor de onderste traptrede, zo nodig met een hand aan de leuning.
- Stap been voor been op de trede.
- Stap in dezelfde volgorde weer af.
- Herhaal en begin de volgende serie met het andere been.
Let op: De knie blijft boven de voet en komt niet verder dan de tenen.
9. Balans op één been met armbewegingen
Balans
3 keer 30 seconden per been
De spieren rond heup, knie en enkel leren snel te reageren. Dat voorkomt misstappen en een val.
Zo doet u het
- Sta op één been met de knie licht gebogen.
- Beweeg de armen rustig verschillende kanten op.
- Houd de balans ongeveer 30 seconden.
- Wissel van been.
Let op: Zet een stoel naast u voor als het misgaat.
Gaat stap 3 goed, dan volgen in de praktijk de beenpers en het roeiapparaat. Zwemmen, fietsen en wandelen houden de gewrichten soepel en de conditie op peil.
Dit is de thuisversie van het programma in onze oefenruimte. Uw fysiotherapeut zet de video’s klaar in MoveWell Exercise.
Twijfelt u welke oefening bij u past? Onze fysiotherapeut kijkt met u mee.
Hoe ziet het behandeltraject bij reuma eruit?
Bij reuma werken we in periodes die meebewegen met de ziekte.
1. Intake en meting
We meten beweeglijkheid, kracht, loopsnelheid en opstaan. U gaat naar huis met de oefeningen uit stap 1.
2. Kracht en conditie opbouwen
Vanaf ongeveer week drie traint u in de oefenruimte, met licht gewicht en veel herhalingen. Op een slechte dag korter.
3. Hermeting en zelf verder
Na zes weken meten we opnieuw. Daarna traint u zelf of bij medische fitness, met een snelle weg terug bij een opvlamming.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten werken met een eigen oefenruimte onder één dak aan de Panweg 55 in Zeist.
Wat mensen ons vaak vragen over reuma
Helpt fysiotherapie bij reuma?
Ja. Volgens de KNGF-richtlijn en de Europese aanbevelingen hoort bewegen bij de behandeling van reuma. Kracht- en conditietraining maken sterker en minder moe, zonder dat de ontsteking toeneemt.
Mag ik trainen met reuma?
Ja, en het is aan te raden. We trainen met licht gewicht en veel herhalingen, en op een slechte dag korter. Zo wordt u sterker zonder dat de gewrichten opspelen.
Wat doe ik bij een opvlamming?
Het gewricht dat opspeelt laat u rusten en koelt u. De rest van het lichaam blijft u bewegen. Stap 1 van het schema kan bijna altijd door. Laat het ons weten, dan passen we het plan aan.
Hoe lang duurt de behandeling?
De eerste weken komt u meestal twee keer per week, daarna minder. Na zes tot acht weken merken de meeste mensen dat de ochtendstijfheid korter duurt en de vermoeidheid afneemt.
Wat is het verschil tussen reuma en artrose?
Reuma is een ontsteking van het gewrichtsvlies, met lange ochtendstijfheid en vaak meerdere gewrichten tegelijk. Artrose is slijtage van het kraakbeen, met korte startstijfheid en pijn bij belasting.
Kan fysiotherapie helpen bij fibromyalgie?
Ja. Bij fibromyalgie werkt rustig opgebouwde conditietraining het best, met veel aandacht voor doseren, slaap en vertrouwen in bewegen. Een vaste therapeut die de tijd neemt, maakt het verschil.
Wordt fysiotherapie bij reuma vergoed?
Dat hangt af van de vorm. Reumatoïde artritis, Bechterew en enkele andere ontstekingsvormen staan op de chronische lijst: met een verwijzing vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. Jicht en fibromyalgie vallen onder de aanvullende verzekering. Zie tarieven en vergoeding.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee. Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. Alleen voor vergoeding uit de basisverzekering bij een chronische vorm is een verwijzing of diagnosebrief nodig.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- KNGF-richtlijn Reumatoïde artritis, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (2018). Bekijk de richtlijn
- 2018 EULAR recommendations for physical activity in people with inflammatory arthritis and osteoarthritis, Annals of the Rheumatic Diseases (2018). Bekijk het artikel
- Dynamic exercise programs (aerobic capacity and/or muscle strength training) in patients with rheumatoid arthritis (Cochrane Review), Cochrane Database of Systematic Reviews (2009). Bekijk het overzicht
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt vooral mensen met knie- en heupklachten, artrose en herstel na een operatie, met oefentherapie in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over bewegen, belasting en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over trainen met pijn, vertrouwen in bewegen en de combinatie van behandelingen.
Reuma? Plan een eerste meting in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht. Neem de brief van uw reumatoloog mee als u die heeft. Liever eerst een vraag stellen? Bel of mail ons gerust.