EnglishEen licht hoofd, tintelingen en benauwdheid, terwijl hart en longen in orde zijn: dat is beangstigend. Bij hyperventilatie gaat de ademhaling sneller of dieper dan nodig. Onze fysiotherapeuten in Zeist onderzoeken uw adempatroon. Met ademtherapie leert u weer laag en rustig ademen, ook onder spanning. U heeft geen verwijzing nodig.
Hyperventilatie: ademtherapie bij de fysiotherapeut in Zeist
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigOefenruimte in de praktijkContract met alle verzekeraarsAdemtherapie met een vaste opbouw
Wat is hyperventilatie en hoe werkt de ademhaling?
Een rustige ademhaling gebeurt vooral met het middenrif, met een uitademing die langer duurt dan de inademing. Bij hyperventilatie zit de adem hoog in de borst en werken de halsspieren de hele dag mee. Dat geeft stijve schouders en nekklachten. Wie te snel of te diep ademt, blaast bovendien te veel koolzuur uit.
Te weinig koolzuur verklaart het lichte hoofd en de tintelingen. Er is genoeg zuurstof. Omdat benauwdheid u nog dieper laat ademen, houdt het zichzelf in stand. Het lichaam went aan het patroon. Daarom lukt doorbreken zelden met wilskracht alleen. Ademtherapie is training: het patroon wordt opnieuw aangeleerd.
“Ik denk dat het belangrijk is dat we naar het geheel kijken, dus naar de patiënt, en wat de patiënt uniek maakt, ook met zijn of haar leven. En wat daarin valt, zijn bijvoorbeeld de stressfactoren. Hoe zit iemand in zijn vel? Vaak zie je dan ook dat er slaaptekort bij komt kijken.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 14: hoofdpijn en spanning
Hoe herkent u hyperventilatie?
- Een aanval met snelle adem, hartkloppingen en tintelingen rond de mond
- Vaak zuchten en geeuwen, of een brok in de keel
- Een strak gevoel op de borst
- Een adem die bij het minste omhoog schiet, met de schouders mee
- Moe wakker worden en moeite met concentreren
Waardoor ontstaat hyperventilatie?
- Spanning, waardoor de adem hoog en snel gaat
- Aanhoudende druk, waardoor de hoge adem een gewoonte wordt
- Een luchtweginfectie of een dichte neus
- Een ingetrokken buik of een ingezakte houding
- Angst voor een nieuwe aanval na een eerste keer
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
Welke vorm van hyperventilatie heeft u?
De aanval is het bekendst, maar de chronische vorm komt vaker voor.
De acute aanval
Binnen minuten een snelle adem, hartkloppingen en tintelingen. Het duurt een kwartier tot een half uur. De angst voor een volgende aanval houdt het vaak in stand.
Chronische hyperventilatie
Zuchten, een strakke borst en vermoeidheid, soms jarenlang. Zijn hart en longen in orde, dan is de ademhaling zelf de verdachte.
Bij spanning of inspanning
De adem schiet omhoog bij sporten, in de file of in een moeilijk gesprek. Dit hangt vaak samen met hoofdpijn en kaakklachten.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut uw ademhaling?
We beginnen met een gesprek: wanneer het begon, wat het uitlokt en hoe u slaapt. Daarna kijkt de fysiotherapeut naar uw adem in rust: hoe vaak per minuut, waar de beweging zit en hoe lang de uitademing is. Een vragenlijst vangt het patroon in een score, zodat we later zien wat verandert. We onderzoeken ook nek, schouders en borstkas, en wat de adem doet bij praten en lopen.
Wat kunt u verwachten van ademtherapie?
De meeste mensen merken na drie tot vier behandelingen dat de adem lager zit en de aanvallen minder worden. Het patroon vervangen kost meestal zes tot tien weken. Hyperventilatie is niet gevaarlijk, hoe akelig het ook voelt. Zijn hart en longen nog niet onderzocht, dan bespreken we dat in het eerste consult. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij hyperventilatie?
Ademtherapie is training: het middenrif weer aan het werk en de halsspieren tot rust. U oefent in de praktijk en thuis, met een opbouw per week.
Middenrif en borstkas los
U leert de adem naar de buik te brengen. De fysiotherapeut ontspant de halsspieren met druk en rek en maakt de borstkas beweeglijker.
De nieuwe adem vasthouden
De lage adem moet blijven bij zitten, staan, praten en lopen. U oefent kort en vaak, tot hij vanzelf gaat.
Rustig bij inspanning
In de oefenruimte bouwen we de belasting op. Zo merkt u dat inspanning geen aanval hoeft op te roepen.
Wie helpt u in Zeist bij hyperventilatie?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die uw adem in kaart brengt en de ademtherapie geeft. Wilt u daarna blijven trainen, dan sluiten we daar direct op aan.
Fysiotherapeut
Onderzoek van het adempatroon en ademtherapie, in de praktijk aan de Panweg.
Medische fitness
Trainen onder begeleiding, zodat inspanning weer vertrouwd wordt.
Nekklachten
Behandeling van nek en schouders die door maanden hoog ademen stijf zijn geworden.
Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Mag u bewegen en sporten met hyperventilatie?
Ja, en het hoort bij de behandeling. Wie uit angst voor benauwdheid stopt met fietsen of traplopen, krijgt de hoge adem bij steeds minder belasting. Bouw rustig op met de adem als onderdeel van de oefening: eerst wandelen, dan fietsen, dan zwaarder. Uw ademoefeningen staan klaar in MoveWell Exercise.
Voelt u een aanval opkomen? Adem rustig uit en wacht kort voordat u weer inademt. Niet dieper ademen, want dat maakt het erger. Koppel overdag één rustige uitademing aan vaste momenten, zoals een deur doorgaan.
Vuistregel
De regel van de langere uitademing
Uitademen duurt langer dan inademen: vier tellen in, zes tellen uit, door de neus en met de buik. Oefen kort en vaak, een paar minuten, meerdere keren per dag.
Zo maakt u werken makkelijker
- Oefen de buikademhaling in ruglig, vijf minuten, twee keer per dag
- Laat de buik los, want een ingetrokken buik houdt de adem hoog
- Controleer een paar keer per dag of de schouders hangen
Hoe ziet het behandeltraject bij hyperventilatie eruit?
Een adempatroon vervangen is training, met een vaste opbouw.
1. Onderzoek en uitleg
We brengen uw adem in kaart en onderzoeken nek, schouders en borstkas. U gaat naar huis met uitleg en de eerste ademoefening.
2. Lage adem in rust en beweging
U leert de adem naar de buik te brengen, eerst liggend, daarna bij staan, praten en lopen.
3. Volhouden onder druk
U houdt de adem rustig bij spanning en sport. We meten opnieuw en u krijgt een onderhoudsprogramma mee.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten werken met een eigen oefenruimte onder één dak aan de Panweg 55.
Wat mensen ons vaak vragen over hyperventilatie
Is hyperventilatie gevaarlijk?
Nee. Hoe akelig een aanval ook voelt, het is geen ziekte van hart of longen en het richt geen schade aan. Het adempatroon is opnieuw aan te leren.
Waarom krijg ik tintelingen en een licht hoofd?
Door te snel of te diep ademen blaast u te veel koolzuur uit. Daardoor vernauwen bloedvaten en reageren zenuwen prikkelbaar. Er is genoeg zuurstof, maar te weinig koolzuur.
Helpt fysiotherapie bij hyperventilatie?
Ja. Met ademtherapie leert u het middenrif weer te gebruiken en de nieuwe adem vol te houden. De meeste mensen merken na drie tot vier behandelingen verschil.
Wordt ademtherapie vergoed?
Ademtherapie valt onder fysiotherapie en wordt vergoed uit de aanvullende verzekering. Hoeveel behandelingen, hangt af van uw polis. We hebben een contract met alle verzekeraars.
Moet ik eerst naar een arts voordat ik kom?
Een verwijzing is niet nodig. Twijfelt u over de oorzaak van uw benauwdheid, dan bespreken we dat in het eerste consult en adviseren we zo nodig onderzoek bij een arts.
Hoe lang duurt het om van hyperventilatie af te komen?
Na drie tot vier behandelingen zit de adem meestal lager. Het patroon vervangen kost zes tot tien weken, omdat u het ook onder druk moet volhouden.
Wat doe ik bij een aanval?
Adem rustig uit en wacht kort voordat u weer inademt. Niet dieper ademen. Leg een hand op de buik en laat de buik los. De aanval gaat vanzelf voorbij.
Komt hyperventilatie door stress?
Spanning is de gebruikelijke aanjager, maar niet de enige. Ook een luchtweginfectie, een dichte neus, pijn of een ingezakte houding kunnen de adem hoog brengen.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- Breathing exercises for dysfunctional breathing/hyperventilation syndrome in adults (Cochrane Review), Cochrane Database of Systematic Reviews (2013). Bekijk het overzicht
- Dysfunctional breathing: a review of the literature and proposal for classification, European Respiratory Review (2016). Bekijk het artikel
- Physiotherapy for hyperventilation syndrome: breathing retraining and outcomes, Physiotherapy (Chartered Society of Physiotherapy) (2011). Bekijk het artikel
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt mensen met klachten van gewrichten, pezen en spieren en met herstel na een breuk of operatie, met oefentherapie in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over spanning, slaap en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over wat spanning met het lichaam doet, de rol van slaap en hoe u een patroon doorbreekt.
Zit uw adem hoog? Plan een onderzoek in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig. Liever eerst een vraag stellen? Bel 030 695 5269 of mail ons. U vindt ons aan de Panweg 55 in Zeist.