EnglishEen rug die ’s nachts pijn doet en ’s ochtends stijf is, maakt elke dag zwaarder. Bij de ziekte van Bechterew, een ontstekingsvorm van reuma, wordt de rug langzaam stijver. Onze fysiotherapeuten in Zeist meten eerst hoe ver uw rug beweegt en hoeveel de borstkas uitzet. Daarna leert u een oefenprogramma van tien minuten per dag dat u jaren volhoudt. U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht.
Bechterew: fysiotherapie in Zeist voor een soepele rug
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigBinnen een paar dagen terechtContract met alle verzekeraarsOefenruimte in de praktijk
Wat is de ziekte van Bechterew?
Bij Bechterew richt het afweersysteem zich op de plekken waar pezen en banden aan het bot vastzitten. De ontsteking begint bijna altijd in de SI-gewrichten onderin de rug en klimt omhoog. Het lichaam maakt op die plekken bot aan. Zo ontstaan bruggetjes tussen de wervels en wordt de rug stukje bij beetje stijver.
Ook de borstkas kan meedoen, waardoor die minder uitzet bij het inademen. Artsen noemen de ziekte tegenwoordig axiale spondyloartritis. Strekken, draaien en diep ademen neemt de ziekte als eerste af. Met training behoudt u die bewegingen het langst.
“Oké, wat hebben we hier? Een wervelkolom die wat ouder is geworden. Wat gaan we ermee doen? Betere beweging, houding, kracht, conditie. En dat is het pakket. Het is dus niet zo, als mensen met klachten komen, dat we zeggen: we fixen even die pijn en dan is het klaar. Eigenlijk moet je dan denken: hoe hou ik mijn wervelkolom gezond?”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 12
Hoe herkent u de ziekte van Bechterew?
- Lage rugpijn die ’s nachts erger wordt en u tegen de ochtend wekt
- Ochtendstijfheid die langer dan een half uur duurt en opknapt van bewegen
- Pijn diep in de bil die van links naar rechts wisselt
- Later stijfheid in borstkas en nek, waardoor omkijken lastiger wordt
- Vermoeidheid, ook op dagen met weinig pijn
Waardoor ontstaat Bechterew?
- Erfelijke aanleg, vaak met het kenmerk HLA-B27
- Een afweersysteem dat zich op de eigen aanhechtingen richt
- Roken, dat het vastgroeien van de rug versnelt
- Weinig bewegen en lang gebogen zitten, al veroorzaken die de ziekte niet
- Een late diagnose, waardoor beweeglijkheid verloren gaat
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
Waar voelt u Bechterew?
De ontsteking begint onderin en klimt omhoog. Waar u nu het meest voelt, bepaalt de nadruk van het programma.
Bekken en lage rug
De SI-gewrichten zijn bijna altijd de eerste plek. Diepe pijn in de bil en een lage rug die ’s nachts en ’s ochtends het stijfst is.
Borstkas en bovenrug
De borstkas zet minder uit en de bovenrug rondt. Ademhalingsoefeningen en het openen van de bovenrug houden hier de ruimte.
Nek
Later wordt omkijken lastiger en komt het hoofd voor de romp. Draaien en het achterhoofd terug naar de muur zijn dan de dagelijkse oefeningen.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut een rug met Bechterew?
De diagnose stelt de reumatoloog. Wij meten wat de ziekte al met uw rug heeft gedaan: hoe ver u vooroverbuigt, hoe ver de nek draait en hoeveel de borstkas uitzet. Die metingen, samen de BASMI, herhalen we elk half jaar. Zo ziet u zelf of de rug stabiel blijft. Neem de brief van uw reumatoloog mee.
Wat kunt u verwachten?
De ziekte verdwijnt niet door fysiotherapie, dat zeggen we eerlijk. Wel houdt u de rug langer recht en beweeglijk, en nemen pijn en vermoeidheid af. Na zes tot acht weken weten we of de rug soepeler wordt. Daarna houdt u het zelf bij, met een meting elk half jaar. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij Bechterew?
We werken volgens de KNGF-richtlijn Axiale spondyloartritis: oefentherapie is de hoeksteen. U werkt in drie stappen, in de oefenruimte en thuis.
Bewegen: rug en borstkas los
U leert dagelijkse oefeningen om strekken, draaien en zijwaarts buigen te behouden. Ademhalingsoefeningen houden de borstkas ruim.
Stabiliseren: rechtop gedragen
We trainen rug-, buik- en bilspieren, zodat de rug rechtop blijft. In de oefenruimte ook op het roeiapparaat, dat de bovenrug opent.
Functioneren: conditie en sport
Een goede conditie vermindert vermoeidheid en pijn. We oefenen wat uw werk of sport vraagt, zoals omkijken op de fiets.
Wie helpt u in Zeist bij Bechterew?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die de metingen doet en de training begeleidt. Vlamt de ziekte op, dan stemmen we af met uw reumatoloog.
Fysiotherapeut
Metingen, oefentherapie en een dagelijks programma voor rug, nek en borstkas.
Medische fitness
Blijven trainen onder begeleiding na het traject. Bij Bechterew is dat geen luxe, maar onderhoud.
U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Helpt bewegen bij Bechterew?
Ja. Bij Bechterew maakt rust het erger en bewegen beter. Dat merkt u aan de ochtend en na een lange autorit. Elke beweging die de rug strekt en draait, werkt in uw voordeel. Een houding die de rug lang gebogen houdt, werkt tegen u.
Zwemmen, roeien, nordic walking over de Heuvelrug en badminton passen goed. Wielrennen met een diep stuur werkt tegen u. Slaap op een stevige matras met een laag kussen. Rookt u, dan is stoppen dubbel de moeite waard.
Vuistregel
De vuistregel van elk half uur
Zit of ligt u langer dan een half uur in dezelfde houding, sta dan op, strek de rug, draai de nek naar beide kanten en adem drie keer diep in met de handen op de ribben. Dat kost een minuut en houdt de rug de hele dag in beweging.
Zo maakt u werken makkelijker
- Oefen elke ochtend tien minuten, voordat de dag begint
- Sta elk half uur op en strek rug en nek
- Kies een hoger stuur op de fiets
Zo traint u een rug met Bechterew: het opbouwschema van onze fysiotherapeuten
We werken met een schema dat in stappen zwaarder wordt. U begint met rustige bewegingen voor rug en borstkas, daarna komen kracht en belasting. Bij Bechterew is stap 1 geen tijdelijke fase: die oefeningen blijft u elke ochtend doen.
Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Stop als de pijn tijdens het oefenen scherp wordt of de rug daarna dagen meer pijn doet.
Stap 1, elke ochtend: rug en borstkas in beweging brengen
1. Rug hol en bol maken op handen en knieën
Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · rustig op de ademhaling
De hele wervelkolom beweegt, van bekken tot nek, zonder lichaamsgewicht. De beste eerste beweging van de dag bij Bechterew.
Zo doet u het
- Zet de handen onder de schouders en de knieën onder de heupen.
- Maak de rug bol en laat het hoofd meezakken.
- Maak de rug daarna hol en kijk rustig omhoog.
- Wissel vloeiend tussen beide op het ritme van de ademhaling.
Let op: Het gaat om bewegen, niet om rekken; blijf binnen de grens waar het soepel voelt.
4. Bekken kantelen in rugligging
Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · rustig tempo
Beweegt de lage rug en de SI-gewrichten, waar de ontsteking begint. Liggend, zonder belasting, en u voelt de buikspieren werken.
Zo doet u het
- Lig op de rug met opgetrokken knieën en de voeten plat op de vloer.
- Span de buikspieren aan en druk de onderrug tegen de grond.
- Laat de buik weer los en maak de onderrug hol.
- Wissel rustig tussen beide standen.
Let op: De beweging komt uit het bekken, niet uit de benen.
Stap 2, als de rug op gang is: de rug rechtop leren dragen
5. Armen strekken tot boven het hoofd
Houding en borstkas
10 tot 15 keer · diep inademen bij het heffen
Met de armen omhoog richt de bovenrug zich op en zet de borstkas uit. Combineer het met een diepe inademing.
Zo doet u het
- Sta rechtop met gestrekte armen naast het lichaam.
- Beweeg de armen gestrekt omhoog tot boven het hoofd en adem diep in.
- Houd de ellebogen gestrekt en kijk recht vooruit.
- Laat de armen rustig zakken terwijl u uitademt.
Let op: Houd de onderrug rustig; kom niet in een holle rug om de armen hoger te krijgen.
7. Afwisselend arm en been heffen in buikligging
Kracht rugstrekkers
5 tot 10 keer per kant · 2 series
De strekspieren langs de wervelkolom werken samen met de bilspieren. Dat zijn de spieren die de rug rechtop dragen.
Zo doet u het
- Lig op de buik en span de buikspieren licht aan.
- Beweeg eerst de armen na elkaar omhoog en omlaag, daarna de benen.
- Gaat dat goed, hef dan tegelijk de rechterarm en het linkerbeen, en wissel.
- Houd het hoofd in het verlengde van de rug.
Let op: Til niet te hoog; een paar centimeter van de grond is genoeg.
Stap 3, als stap 2 goed gaat: belasten en rekken
8. Plank op de onderarmen
Kracht romp
3 tot 5 keer · 15 tot 30 seconden vasthouden
Traint buik, rug en schouders tegelijk in één rechte lijn, de houding die u ook staand wilt behouden.
Zo doet u het
- Lig op de buik en zet de onderarmen onder de schouders.
- Kom omhoog op onderarmen en tenen en houd het lichaam als een plank recht.
- Span de buikspieren aan en adem rustig door.
- Houd 15 tot 30 seconden vast en laat u rustig zakken.
Let op: Laat de heupen niet doorzakken en duw ze niet omhoog.
9. Zijwaarts rekken met de arm over het hoofd
Rek
3 keer per kant · 15 tot 20 seconden vasthouden
Opent de zijkant van de romp en de ruimte tussen de ribben. Zo krijgt de borstkas meer ruimte bij het inademen.
Zo doet u het
- Sta rechtop met één arm omhoog en de andere hand in de zij.
- Buig het bovenlichaam rustig opzij, de arm beweegt mee over het hoofd.
- Houd de rek 15 tot 20 seconden vast en adem rustig door.
- Kom terug en herhaal naar de andere kant.
Let op: Buig recht opzij, niet naar voren of achteren, en draai de arm niet.
Gaat stap 3 goed, dan volgen in de praktijk het roeiapparaat en krachttraining voor de hele romp. Zwemmen, roeien en nordic walking houden daarna de rug beweeglijk.
Dit is de thuisversie van het programma in onze oefenruimte. Uw fysiotherapeut zet de video’s klaar in MoveWell Exercise.
Twijfelt u welke oefening bij u past? Onze fysiotherapeut kijkt met u mee.
Hoe ziet het behandeltraject eruit?
Bechterew is een ziekte voor jaren. Het plan begint intensief en gaat over in onderhoud.
1. Meting en uitleg
We meten rug, nek en borstkas en lezen de brief van de reumatoloog. U gaat naar huis met de eerste ochtendoefeningen.
2. Losmaken en opbouwen
Eerst maken we rug en borstkas beweeglijker. Vanaf ongeveer week drie traint u kracht en conditie in de oefenruimte.
3. Onderhoud en controle
Na zes tot acht weken meten we opnieuw. Daarna traint u zelf of bij medische fitness, met een meting elk half jaar.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten werken met een eigen oefenruimte onder één dak aan de Panweg 55 in Zeist.
Vragen over Bechterew
Helpt fysiotherapie bij de ziekte van Bechterew?
Ja. Oefentherapie is volgens de KNGF-richtlijn de hoeksteen van de behandeling. Regelmatig oefenen houdt de rug beweeglijker, vermindert pijn en stijfheid en verbetert het functioneren.
Wordt fysiotherapie bij Bechterew vergoed?
Bechterew staat op de chronische lijst. Met een verwijzing van een arts vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. De eerste 20 komen uit uw aanvullende verzekering. We hebben de diagnosebrief nodig. Zie tarieven en vergoeding.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee. Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. Alleen voor vergoeding uit de basisverzekering is een verwijzing of diagnosebrief van een arts nodig.
Hoe vaak moet ik oefenen bij Bechterew?
Elke dag tien minuten, het liefst ’s ochtends. Daarnaast twee keer per week krachttraining en conditietraining die de rug strekt. Wat u zelf doet, telt bij Bechterew zwaar.
Welke sport past bij Bechterew?
Sporten die de rug strekken en draaien, zoals zwemmen, roeien, nordic walking en badminton. Wielrennen met een diep stuur en lang gebogen zitten werken tegen u.
Mag ik met Bechterew krachttraining doen?
Ja, en het is aan te raden. Sterke rug-, buik- en bilspieren houden de rug rechtop. We beginnen licht en bouwen op in de oefenruimte, met aandacht voor een rechte rug.
Wat is het verschil tussen Bechterew en gewone rugpijn?
Bij Bechterew is de rug ’s nachts en ’s ochtends het ergst en knapt hij op van bewegen. Bij gewone rugpijn helpt rust vaak. Het onderzoek helpt het onderscheid te maken.
Kan de rug weer rechter worden?
Bot dat eenmaal is aangemaakt, verdwijnt niet. Wel komt een deel van de ronding door houding en zwakke spieren, en dat deel is te verbeteren. Hoe eerder u begint, hoe beter.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- KNGF-richtlijn Axiale spondyloartritis, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (2019). Bekijk de richtlijn
- Physiotherapy interventions for ankylosing spondylitis (Cochrane Review), Cochrane Database of Systematic Reviews (2008). Bekijk het overzicht
- ASAS-EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update, Annals of the Rheumatic Diseases (2023). Bekijk het artikel
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt vooral mensen met knie- en heupklachten, artrose en herstel na een operatie, met oefentherapie in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over de rug, belasting en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over de wervelkolom, trainen met een stijve rug en herstel na een blessure.
Bechterew? Plan een eerste meting in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht. Neem de brief van uw reumatoloog mee als u die heeft. Eerst een vraag? Bel of mail ons gerust.