Home › Oefeningen › Kniebibliotheek

Kniebibliotheek: alle knie-oefeningen van onze fysiotherapeuten in Zeist

Op deze pagina staan de 27 knie-oefeningen die onze fysiotherapeuten in Zeist gebruiken bij artrose, meniscusklachten, bandletsel, jumpers knee en herstel na een knieoperatie. De tekeningen laten de uitgangshouding en de beweging zien. Uw fysiotherapeut kiest welke oefeningen bij uw knie passen en in welke volgorde u ze opbouwt; op de klachtpagina’s staat per klacht het opbouwschema.

Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Stop als de pijn scherp wordt of de knie daarna dagen dik blijft. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.

Losmaken: de knie weer laten buigen en strekken

Deze oefeningen bewegen de knie zonder of met weinig belasting. Ze zijn het startpunt bij een stijve, pijnlijke of pas geopereerde knie en bij artrose. Rustig tempo, geen kracht.

Tekening: zittend op een tafel het onderbeen buigen en strekken

1. Onderbeen buigen en strekken op de tafelrand

Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · 2 series

De zachtste beweging voor een knie die vastzit. Het onderbeen hangt vrij, het gewricht draagt niets en het gewrichtsvocht komt op gang.

Zo doet u het
  1. Ga op een tafel zitten met de knieën over de rand en de voeten los van de grond.
  2. Strek het onderbeen zo ver als het gaat.
  3. Laat het weer buigen tot de voet onder de tafel hangt.

Let op: Begin klein; de beweging wordt vanzelf groter.

Tekening: zittend op een tafel het been in zes standen buigen en strekken

2. Buigen en strekken in zes standen

Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · 3 seconden per stand

Dezelfde beweging als oefening 1, maar met tussenstops. Zo leert de knie elke stand van de baan te houden, wat vooral helpt na meniscusklachten.

Zo doet u het
  1. Zit op de tafelrand met de voeten vrij.
  2. Strek het been in zes stappen tot het helemaal recht is en houd elke stand 3 seconden.
  3. Buig in dezelfde stappen weer terug.

Let op: Blijf rustig ademen bij het vasthouden.

Tekening: liggend de knie buigen terwijl de voet over de vloer glijdt

3. Hiel over de vloer naar de bil schuiven

Beweeglijkheid
10 tot 15 keer · 3 seconden vasthouden

Liggend buigt u de knie zonder gewicht erop. Zo wint u buiging terug voor traplopen en opstaan.

Zo doet u het
  1. Lig op uw rug met gestrekte benen.
  2. Buig de knie zo ver als het gaat, de voet glijdt over de vloer.
  3. Houd 3 seconden vast en schuif langzaam terug.

Let op: De hiel blijft op de vloer.

Tekening: zittend op de grond de knie met beide handen naar de borst trekken

4. Knie met de handen verder intrekken

Beweeglijkheid
3 keer · 15 tot 20 seconden vasthouden

Een rekking voor de laatste graden buiging, die de knie uit zichzelf niet meer haalt. Pas gebruiken als de knie niet meer gezwollen is.

Zo doet u het
  1. Zit op de grond met beide benen gestrekt.
  2. Buig één been langzaam zo ver mogelijk op.
  3. Pak de knie met beide handen en trek hem iets verder in. Houd vast.

Let op: Rek tot een stevig gevoel, niet tot pijn.

Tekening: in buikligging de enkel vastpakken en het bovenbeen rekken

5. Bovenbeen rekken in buikligging

Rekking
3 keer · 15 tot 20 seconden

Een korte, strakke bovenbeenspier trekt de knieschijf tegen het gewricht aan. Deze rekking geeft de knieschijf weer ruimte.

Zo doet u het
  1. Lig op uw buik.
  2. Buig de knie en pak met de hand de enkel vast.
  3. Probeer het been te strekken terwijl de hand dat tegenhoudt. Voel de spanning aan de voorkant van het bovenbeen.

Let op: Houd de heup op de grond; kom niet omhoog met het bekken.

Tekening: staand met de voet op een verhoging het bovenlichaam naar voren brengen

6. Kniebuiging rekken tegen een verhoging

Rekking
3 keer · 15 tot 20 seconden

Met het eigen lichaamsgewicht rekt u de knie in buiging. Handig als u de laatste buiging mist bij fietsen of traplopen.

Zo doet u het
  1. Zet de voet op een trede of bankje.
  2. Beweeg het bovenlichaam naar voren zodat de knie verder buigt.
  3. Houd 15 tot 20 seconden vast.

Let op: De hiel van de voorste voet blijft staan.

Tekening: zijwaarts tegen de muur leunen en het buitenste been belasten

7. Binnenkant van de knie rekken bij de muur

Rekking
3 keer · 15 tot 20 seconden

Rekt de binnenband en de spieren aan de binnenkant van de knie. Vooral in het herstel na een blessure van de binnenband.

Zo doet u het
  1. Sta zijwaarts naast een muur en leun met de schouder tegen de muur.
  2. Buig de buitenste knie licht en steun goed op de buitenste voet.
  3. Duw de schouder van de muur af tot u spanning voelt in het staande been.

Let op: Alleen doen als uw fysiotherapeut dit heeft aangegeven.

Tekening: staand op één been met licht gebogen knie de armen bewegen

8. Balans op één been met armbewegingen

Balans
3 keer 30 seconden per been

Een stabiele knie ontlast het gewricht bij elke stap. De spieren leren snel te reageren, wat door de knie zakken en misstappen voorkomt.

Zo doet u het
  1. Sta op één been met de knie licht gebogen.
  2. Beweeg de armen verschillende kanten op.
  3. Houd de balans ongeveer 30 seconden en wissel.

Let op: Zet een stoel naast u voor de zekerheid.

Kracht: het bovenbeen sterker maken

Sterke bovenbeen- en bilspieren vangen de krachten op voordat ze de knie bereiken. Deze oefeningen lopen op van aanspannen zonder beweging tot belasten in stand. Uw fysiotherapeut bepaalt waar u instapt.

Tekening: zittend op de grond met gestrekte benen de knieschijf op en neer bewegen

9. Knieschijf snel op en neer bewegen

Kracht zonder beweging
3 series van 20 keer

De lichtste krachtoefening die er is. Door de knieschijf op te trekken spant de dijbeenspier aan zonder dat de knie beweegt. Goed na een operatie of bij een dikke knie.

Zo doet u het
  1. Zit op de grond met beide benen gestrekt.
  2. Trek de knieschijf omhoog door het bovenbeen aan te spannen; de knieholte duwt naar de grond.
  3. Laat los en herhaal in een vlot tempo.

Let op: De voet blijft rustig; het werk zit in het bovenbeen.

Tekening: zittend op de grond met een opgerolde handdoek onder de enkel de knie laten doorhangen

10. Knie laten doorzakken met handdoek onder de enkel

Rekking
3 keer · 15 tot 20 seconden

Een knie die niet helemaal strekt, loopt slecht. Door het been met een rol onder de enkel te laten hangen, rekt de achterkant van de knie door het eigen gewicht.

Zo doet u het
  1. Zit op de grond met een opgerolde handdoek onder de enkel.
  2. Ontspan het been helemaal, zodat de knie naar beneden zakt.
  3. Houd 15 tot 20 seconden vast.

Let op: Niet duwen met de handen; het gewicht van het been doet het werk.

Tekening: liggend op de ellebogen het gestrekte been aanspannen met de voet naar het lichaam toe

11. Bovenbeen aanspannen met de voet naar u toe

Kracht
10 tot 15 keer · 5 seconden vasthouden

Door de voet naar u toe te trekken en de knieholte naar de grond te duwen spant de dijbeenspier maximaal aan terwijl de knie recht en rustig blijft.

Zo doet u het
  1. Lig op uw rug, leunend op de ellebogen.
  2. Strek het been en trek de voet naar u toe.
  3. Duw de knieholte naar de grond, houd 5 seconden vast en ontspan.

Let op: Voel het werk in het bovenbeen, niet in de lies.

Tekening: zittend met het gestrekte been op een stoel tegenover u de knieholte naar beneden duwen

12. Been op een stoel en de knieholte naar beneden duwen

Kracht
10 tot 15 keer · 5 seconden vasthouden

Dezelfde aanspanning als oefening 11, maar zittend. Handig op het werk of aan tafel, meerdere keren per dag.

Zo doet u het
  1. Zit op een stoel en leg het gestrekte been op een stoel tegenover u.
  2. Duw de knieholte naar beneden en span het bovenbeen aan.
  3. Houd 5 seconden vast en ontspan.

Let op: Houd de rug recht tegen de leuning.

Tekening: zittend op een stoel het been willen strekken terwijl de hand op het bovenbeen dat tegenhoudt

13. Been willen strekken tegen de eigen hand

Kracht zonder beweging
10 tot 15 keer · 5 seconden

Kracht zonder dat het gewricht beweegt. De eerste stap als de knie nog pijnlijk is bij belasting.

Zo doet u het
  1. Zit op een stoel met de voet plat op de grond.
  2. Leg de hand op het bovenbeen en probeer het been te strekken, maar houd dat tegen.
  3. Voel de spanning in het bovenbeen, houd 5 seconden vast.

Let op: Blijf doorademen.

Tekening: zittend op een tafel met licht gebogen knieën de hielen tegen elkaar duwen

14. Hielen tegen elkaar duwen op de tafelrand

Kracht
10 tot 15 keer · 5 seconden

Traint de spieren aan de binnenkant van de bovenbenen, die de knie van binnenuit steun geven.

Zo doet u het
  1. Zit op een tafel met de knieën in een hoek van ongeveer 45 graden.
  2. Duw de hielen tegen elkaar aan.
  3. Houd 5 seconden vast en ontspan.

Let op: De knieën blijven recht naar voren wijzen.

Tekening: zittend op een stoel het gestrekte been naar buiten draaien en optillen

15. Been strekken, naar buiten draaien en heffen

Kracht
10 tot 15 keer · 5 seconden

Met het been iets naar buiten gedraaid traint u vooral de binnenste dijbeenspier, die de knieschijf in het spoor houdt. Bij artrose vaak de spier die als eerste verzwakt.

Zo doet u het
  1. Zit rechtop op een stoel.
  2. Strek het been en draai het iets naar buiten.
  3. Trek de tenen naar u toe en til het been een paar centimeter op. Houd 5 seconden vast.

Let op: De kracht komt uit het bovenbeen, niet uit de rug.

Tekening: zittend op een stoel met gestrekt been achtjes maken met de voet

16. Achtjes maken met de voet

Kracht
30 seconden · 3 series

Het gestrekte been blijft in de lucht terwijl de voet achtjes beschrijft. Zo houdt het bovenbeen lang spanning en wordt de controle over de knie beter.

Zo doet u het
  1. Zit op een stoel en strek het been.
  2. Maak met de voet rustig achtjes in de lucht.
  3. Houd dit 30 seconden vol en wissel van been.

Let op: Laat het been niet zakken tijdens de achtjes.

Tekening: liggend op de ellebogen het gestrekte been 10 centimeter heffen

17. Gestrekt been heffen vanuit lig

Kracht
10 keer · 3 series

De klassieke opbouwoefening voor het bovenbeen. Eerst aanspannen, dan heffen: het gewricht blijft recht en draagt niets.

Zo doet u het
  1. Lig op uw rug, leunend op de ellebogen.
  2. Strek het been, trek de voet naar u toe en duw de knieholte naar de grond.
  3. Til het been 10 centimeter op, houd kort vast en laat zakken.

Let op: Het andere been mag gebogen staan.

Tekening: staand op één been het andere been gestrekt heffen en weer buigen

18. Knie gestrekt heffen in stand, vlot tempo

Kracht
10 tot 15 keer · 3 series

Een snelle, gecontroleerde beweging die het bovenbeen en de heupspieren samen laat werken. Voor sporters met meniscusklachten of shin splints.

Zo doet u het
  1. Sta op één been.
  2. Hef het andere been gestrekt naar voren in een vlot maar gecontroleerd tempo.
  3. Buig de knie en zet het been terug.

Let op: Het standbeen blijft licht gebogen.

Tekening: staand op één been het andere been gestrekt zijwaarts heffen

19. Been heffen in stand, variant

Kracht
10 tot 15 keer · 3 series

Zelfde oefening als 18, maar met een andere richting zodat ook de buitenkant van heup en bovenbeen meedoet.

Zo doet u het
  1. Sta op één been.
  2. Hef het andere been gestrekt, nu zijwaarts.
  3. Breng het rustig terug.

Let op: Het bovenlichaam blijft rechtop; niet meezwaaien.

Tekening: staand op één been de andere knie optrekken en vasthouden

20. Knie optrekken en vasthouden op één been

Kracht en balans
10 keer · 10 tot 15 seconden

Balans en kracht in één: het standbeen werkt, het andere been houdt u hoog. Goed voor traplopen en stabiliteit bij het lopen.

Zo doet u het
  1. Sta op één been met de knie licht gebogen.
  2. Trek de andere knie op en houd 10 tot 15 seconden vast.
  3. Zet het been neer en wissel.

Let op: Zoek een punt op ooghoogte om naar te kijken.

Tekening: staand met de voeten uit elkaar en naar buiten gedraaid door de knieën buigen

21. Kniebuiging met de voeten naar buiten

Kracht
10 keer · 3 series

Opstaan, bukken en traplopen in één oefening. Met de knieën over de voeten werken bovenbenen en billen samen.

Zo doet u het
  1. Zet de voeten een halve meter uit elkaar en draai ze iets naar buiten.
  2. Buig door de knieën; de knieën wijzen over de voeten.
  3. Kom rustig weer omhoog.

Let op: De knieën zakken niet naar binnen.

Tekening: met één voet op de onderste traptrede de knie strekken en van de grond komen

22. Opdrukken op de onderste traptrede

Kracht
10 keer · 3 series

Eén been doet al het werk: u drukt uzelf omhoog op de trede. Een stevige oefening voor jumpers knee en herstel na bandletsel.

Zo doet u het
  1. Zet één voet op de onderste traptrede, de andere op de grond.
  2. Strek de knie zodat de andere voet van de grond komt.
  3. Zak langzaam terug naar de beginstand.

Let op: Gebruik de leuning alleen voor balans, niet om te trekken.

Tekening: staand voor een trap, been voor been opstappen en afstappen

23. Opstappen op een trede, been voor been

Kracht en functie
10 tot 15 keer · 3 series

Traplopen in het klein. Traint bovenbeen en bil zoals u ze dagelijks gebruikt; bij artrose de stap die traplopen weer lichter maakt.

Zo doet u het
  1. Sta voor de onderste trede.
  2. Stap been voor been op de trede en in dezelfde volgorde weer af.
  3. Begin de volgende serie met het andere been.

Let op: De knie komt niet verder dan de tenen.

Tekening: staand op een trede de knie buigen en met de andere voet de grond aantikken

24. Knie buigen op de trede en de grond aantikken

Kracht
3 series van 10 keer

Een gecontroleerde kniebuiging op één been. De spieren leren de knie af te remmen, precies wat bij jumpers knee en meniscusklachten nodig is.

Zo doet u het
  1. Sta op een trede.
  2. Buig de knie van het standbeen en tik met de andere voet de grond aan.
  3. Kom langzaam weer omhoog.

Let op: De knie blijft boven de voet; niet naar binnen laten vallen.

Tekening: met de rug tegen de muur door de knieën zakken tot een hoek van 90 graden

25. Zitten tegen de muur

Kracht
10 tot 15 keer · 5 seconden

Beide bovenbenen tegelijk, zonder dat de knie beweegt tijdens de belasting. U bepaalt zelf hoe diep u zakt.

Zo doet u het
  1. Sta met de rug tegen de muur, voeten een stap naar voren.
  2. Zak door de knieën richting een hoek van 90 graden.
  3. Houd 5 seconden vast en kom omhoog.

Let op: Begin ondiep en zak pas dieper als de knie dat toelaat.

Met elastische band: weerstand toevoegen

Als de oefeningen zonder hulpmiddel goed gaan, voegt de elastische band weerstand toe. De band leent u in de praktijk of koopt u zelf; uw fysiotherapeut kiest de sterkte.

Tekening: zittend op een tafel het been strekken tegen een elastische band aan de tafelpoot

26. Been strekken en heffen tegen de band

Kracht met elastiek
15 tot 20 keer · 3 seconden vasthouden

De band maakt het strekken zwaarder op het laatste stuk, precies waar het bovenbeen bij knieklachten vaak tekortschiet.

Zo doet u het
  1. Zit op een tafel; de band zit aan de tafelpoot en om de enkel.
  2. Strek het been tegen de weerstand in.
  3. Hef het gestrekte been iets op, houd 3 seconden vast en laat rustig terugkomen.

Let op: Laat het been langzaam terugkomen; dat is het belangrijkste deel.

Tekening: in buikligging de hiel naar de bil bewegen tegen een elastische band

27. Hiel naar de bil tegen de band in buikligging

Kracht met elastiek
10 tot 15 keer · 3 series

Traint de hamstrings, de spieren aan de achterkant van het bovenbeen. Die remmen het onderbeen af en beschermen de kruisband en de meniscus.

Zo doet u het
  1. Lig op uw buik; de band zit aan een tafelpoot en om de enkel.
  2. Beweeg de hiel richting de bil.
  3. Ga langzaam terug naar de beginstand.

Let op: Houd het bekken op de grond.

Bij welke knieklachten gebruiken we deze oefeningen?

Per klacht staat op de klachtpagina welk deel van de bibliotheek u gebruikt en hoe u opbouwt.

Weet u niet welke oefening bij uw knie past?

Plan online een afspraak of bel 030 695 5269. De fysiotherapeut onderzoekt uw knie en zet een schema klaar dat bij u past. U heeft geen verwijzing nodig. U vindt ons aan de Panweg 55 in Zeist.