Hernia: fysiotherapie in Zeist voor nek en lage rug

Een hernia is een uitstulping van een tussenwervelschijf die op een zenuw drukt: in de lage rug trekt de pijn naar een been, in de nek naar een arm. De fysiotherapeut van MoveWell Fysiotherapie Zeist onderzoekt welke zenuw klem zit en begeleidt het herstel in drie stappen, bijna altijd zonder operatie. Bij negen van de tien mensen zakken de klachten binnen weken tot enkele maanden.

Wat is een hernia?

Tussen elke twee wervels ligt een tussenwervelschijf: een taaie ring van vezels met daarin een zachte kern die vooral uit water bestaat. Scheurt de ring in, dan kan de kern naar buiten puilen. Zolang die uitstulping niets raakt, merkt u er meestal niets van; op scans van mensen zonder klachten wordt regelmatig een uitpuilende schijf gezien.

Een hernia wordt pas een klacht als de uitstulping tegen een zenuwwortel drukt of de zenuw prikkelt met de ontstekingsstoffen die erbij vrijkomen. De medische naam is hernia nuclei pulposi, afgekort HNP.

Meer per plek: hernia lage rug en hernia nek.

Waar in de wervelkolom ontstaat een hernia?

Bijna alle hernia’s zitten op twee plekken: laag in de rug en laag in de nek. Dat zijn de delen van de wervelkolom die het meest bewegen en de meeste druk opvangen. In de lage rug gaat het meestal om de schijven tussen de vierde en vijfde lendenwervel en tussen de vijfde lendenwervel en het heiligbeen. In de nek zit de hernia vaak tussen de vijfde en zesde of de zesde en zevende halswervel.

De middenrug heeft zelden een hernia, omdat de ribben dat deel stevig op zijn plaats houden. Waar de hernia zit, bepaalt waar u de klachten voelt: een rughernia trekt naar bil en been, een nekhernia naar schouder en arm.

Symptomen van een hernia

Uitstralende pijn is het kenmerk. Bij een rughernia loopt de pijn via de bil naar de achterkant of buitenkant van het been, soms tot in de voet; dat heet ischias. Bij een nekhernia trekt de pijn over het schouderblad naar de bovenarm, de onderarm of een paar vingers. De pijn in de arm of het been is vaak erger dan die in de rug of nek zelf.

Naast pijn kan de zenuw andere signalen geven: tintelingen, een slapend of doof gevoel, en soms minder kracht. Persen, hoesten en niezen verhogen de druk in de wervelkolom en geven vaak een scheut. Welke vingers of welk deel van het been aangedaan zijn, vertelt de fysiotherapeut welke zenuwwortel in het spel is.

Oorzaken van een hernia

De ring van de tussenwervelschijf slijt langzaam in. Dat begint vaak al rond het dertigste jaar en hoort bij ouder worden. Jarenlang bukken, tillen en draaien in het werk, veel zitten met een ingezakte rug, roken, overgewicht en te weinig kracht in de romp versnellen dat proces. Erfelijke aanleg speelt mee.

Het moment waarop de kern naar buiten komt, is vaak onopvallend: een zware koffer op Utrecht Centraal, een dag klussen, een verkeerde draai bij het opstaan. Die beweging is de aanleiding, niet de oorzaak. Een hernia komt het vaakst voor tussen de 20 en 45 jaar. Daarboven droogt de kern in en puilt hij minder makkelijk uit.

Is elke uitstraling een hernia?

Nee. Pijn die naar een arm of been trekt, kan ook komen van een geprikkeld gewrichtje in de wervelkolom, een verkrampte bilspier, een vernauwd wervelkanaal of een zenuw die verderop in het been of de arm klem zit. Het onderzoek van de fysiotherapeut haalt die oorzaken uit elkaar. Pas dan weet u of het woord hernia bij u past.

Moet een hernia geopereerd worden?

Zelden. Bij negen van de tien mensen zakken de klachten binnen een paar maanden zonder operatie, omdat het lichaam de uitstulping zelf opruimt en de zenuw tot rust komt. Een operatie komt in beeld als het krachtverlies toeneemt of als de pijn na maanden goede behandeling niet te dragen blijft. De fysiotherapeut let daar bij elk bezoek op en overlegt met u als de klachten die kant op gaan. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Is een hernia gevaarlijk?

Meestal niet. Veel mensen schrikken van de diagnose, want het woord klinkt alsof er iets kapot is. Toch is een hernia bij de meeste mensen een tijdelijke klacht met een goed verloop. Wat de uitkomst bepaalt, is niet de grootte van de uitstulping op de scan, maar hoe u er de eerste weken mee omgaat: in beweging blijven, de zenuw niet blijven prikkelen en de rug of nek stap voor stap opbouwen. Daar helpt fysiotherapie bij: wij halen de hernia niet weg, we zorgen dat uw lichaam dat zelf kan doen terwijl u blijft functioneren.

Onderzoek en behandeling bij de fysiotherapeut in Zeist

Stap 1: bewegen bij een hernia

nekbehandeling Zeist

Het eerste consult bestaat uit vragen en testen: waar zit de pijn, wat maakt het erger, hoe is de kracht, hoe zijn de reflexen, welke bewegingen geven de zenuw lucht. Daarna begint de eerste stap. De rug of nek moet weer gaan bewegen, in de richting die de druk op de zenuw verlaagt. U krijgt twee of drie oefeningen mee die u thuis meerdere keren per dag doet, plus advies over zitten, slapen en werken. Het doel van stap één is simpel: minder uitstraling.

Stap 2: stabiliseren na een hernia

uitleg hernia

Zodra de pijn in arm of been grotendeels weg is, verschuift de aandacht naar kracht. We trainen de diepe stabiliserende spieren, bij een rughernia ook de bilspieren en de heupen, bij een nekhernia de spieren tussen de schouderbladen. De belasting gaat elke week een stukje omhoog, in de oefenruimte en thuis. Te snel opbouwen geeft een terugval, dus de fysiotherapeut bewaakt het tempo.

Stap 3: functioneren met een sterke rug of nek

fysiotherapie voor kinderen Zeist

De laatste stap gaat over uw leven: acht uur achter een scherm, de kinderen tillen, hardlopen, hockey, tuinieren, een lange autorit. We oefenen wat u moet kunnen en bouwen dat op tot het niveau van voor de hernia. U krijgt een programma om zelf verder te trainen, want een sterke romp en soepele heupen zijn de beste bescherming tegen een nieuwe episode.

Welke behandeling helpt bij een hernia?

Manuele therapie en oefentherapie bij een hernia

Manuele therapie

Met manuele therapie maakt de fysiotherapeut de gewrichten rond de hernia weer beweeglijk, zodat de belasting beter verdeeld wordt en de zenuw ruimte krijgt.

Tractie bij uitstraling

Bij uitstraling naar een been kan tractie helpen: de rug wordt voorzichtig ontlast, zodat de druk op de tussenwervelschijf afneemt.

Oefentherapie

Oefentherapie is de basis van het herstel. U leert bewegingen die de klacht verminderen en oefeningen die kracht en uithoudingsvermogen opbouwen. Aan het begin van het traject doen wij het meeste werk, aan het einde doet u het.

Hernia oefeningen: wat u zelf kunt doen

MoveWell specialisten

Drie dingen helpen bij vrijwel elke hernia. Eén: blijf lopen, twee keer per dag een kwartier is beter dan één keer een uur. Twee: verander vaak van houding, elk half uur even staan en een rondje door de kamer. Drie: doe de oefening die uw fysiotherapeut u gaf, niet de oefening uit een filmpje dat toevallig voorbijkwam.

Oefening bij een rughernia: rugstrekking in buiklig

Lig op uw buik, handen onder de schouders, en druk het bovenlichaam op terwijl het bekken op de grond blijft. Twee tellen vasthouden, tien keer. Trekt de pijn uit het been terug richting de rug, dan is dit uw oefening.

Oefening bij een nekhernia: kin intrekken

Zit rechtop en trek de kin recht naar achteren, alsof u een onderkin maakt. Twee tellen vasthouden, tien keer per uur. Neemt de uitstraling tijdens een oefening toe, stop dan en bespreek het bij de volgende afspraak.

Rugrevalidatie na een hernia

movewell rugrevalidatie

Voor mensen die lang klachten hebben gehad of zwaar werk of een zware sport willen oppakken, is er rugrevalidatie in onze oefenruimte. We meten kracht, beweeglijkheid en uithoudingsvermogen en trainen onder begeleiding. Na acht tot twaalf weken meten we opnieuw, zodat u de vooruitgang in cijfers ziet.

Welke fysiotherapeuten helpen u bij een hernia in Zeist?

Annefloor Broekhuijsen

Chiropractor

Alexander Mudge

Chiropractor

Jeroen Vermeer

Fysiotherapeut

Luister onze BeweegBeter podcast over hernia

In de BeweegBeter podcast praten onze therapeuten over wat een hernia is, waarom bedrust niet helpt en wat mensen doorgaans merken in de eerste weken. Lees ook de ervaringen van patiënten.

Hernia behandelen bij de fysiotherapeut in Zeist

Wilt u weten wat de fysiotherapeut in Zeist voor uw hernia kan doen? Bel 030 695 5269 of boek online een eerste afspraak. U hebt geen verwijzing nodig. MoveWell Feel Better.

Een afspraak maken voor uw hernia?

Veelgestelde vragen over hernia

Hoe lang duurt een hernia?

De uitstralende pijn neemt bij de meeste mensen binnen twee tot zes weken duidelijk af. Volledig herstel duurt bij een rughernia zes tot twaalf weken, bij een nekhernia drie tot zes maanden. De uitstulping zelf ruimt het lichaam over maanden op; daarom blijft trainen belangrijk als de pijn al weg is.

Mag ik werken en sporten met een hernia?

Meestal wel, met aanpassingen. Wandelen en fietsen mogen vanaf het begin zolang de uitstraling niet toeneemt. Zittend werk wisselt u elk half uur af met staan en lopen. Tillen, hardlopen en sporten met draaien bouwt u samen met de fysiotherapeut op zodra de pijn in arm of been zakt.

Wat is het verschil tussen een hernia en ischias?

Ischias is de naam van de klacht: pijn die vanuit de rug of bil langs de achterkant van het been trekt. Een hernia is één van de oorzaken daarvan. Ischias kan ook komen van een verkrampte bilspier of een vernauwd wervelkanaal. Het onderzoek van de fysiotherapeut haalt die oorzaken uit elkaar.

Wordt fysiotherapie bij een hernia vergoed?

Fysiotherapie bij een hernia wordt vergoed uit uw aanvullende verzekering; hoeveel behandelingen hangt af van uw polis. U hebt geen verwijzing nodig. Na een operatie aan de wervelkolom vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling. Kijk bij tarieven en vergoeding.