EnglishEen gewricht dat ’s ochtends stroef is en zeurt na een drukke dag, maakt veel dingen zwaarder. Artrose is slijtage van het kraakbeen, en bijna iedereen krijgt er met de jaren iets van. Kraakbeen komt niet terug, maar het gewricht kan wel soepeler en sterker. Onze fysiotherapeuten in Zeist meten eerst hoe het gewricht beweegt. U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht.
Artrose: fysiotherapie in Zeist die het gewricht in beweging houdt
Geschreven door Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist · Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026
Geen verwijzing nodigBinnen een paar dagen terechtOefenruimte in de praktijkContract met alle verzekeraars
Wat is artrose en wat gebeurt er in het gewricht?
In een gewricht zijn de botuiteinden bekleed met kraakbeen, een gladde laag die schokken opvangt. Kraakbeen heeft geen eigen bloedvaten. Het wordt gevoed door afwisselend belasten en ontlasten. Bij artrose wordt het dunner en ruwer, en het kapsel raakt sneller geprikkeld. De spieren eromheen verliezen kracht zodra u het gewricht gaat ontzien.
Op die laatste schakel werkt fysiotherapie: spieren zijn te trainen, ook als kraakbeen dat niet is. Wat een röntgenfoto laat zien, zegt bovendien weinig over wat u voelt. Daarom richten we ons op wat u niet meer kunt, niet op het plaatje.
“Het is iets wat we allemaal wel krijgen. Het is een slijtage van het gewricht. Naarmate we ouder worden, wordt het gewricht steeds iets minder mooi, het beweegt wat minder, en dat noemen we die degeneratieve veranderingen: dat je gewricht een klein beetje gaat aftakelen. Dat is heel normaal.”
Sten Hofstad, praktijkeigenaar MoveWell · BeweegBeter podcast, aflevering 5: artrose
Hoe herkent u artrose?
- Startpijn: de eerste stappen na het zitten doen zeer en lopen daarna los
- Ochtendstijfheid die meestal korter dan een half uur duurt
- Een zeurende pijn na lang staan, lopen of tillen
- Een gewricht dat minder ver buigt of strekt
- Een dik en warm gewricht na een ongewoon drukke dag
Waardoor ontstaat artrose?
- Leeftijd en aanleg in de familie
- Een oud letsel, zoals een kruisbandblessure of gebroken enkel
- Jarenlang zware belasting, zoals veel knielen, tillen of hurken
- Overgewicht, dat de druk op heupen en knieën verhoogt
- Te weinig bewegen en zwakke spieren rond het gewricht
Herkent u dit? Bel ons, dan kijken we samen wanneer u terecht kunt.
In welke gewrichten komt artrose voor?
Artrose kiest de gewrichten die veel dragen of veel bewegen. De plek bepaalt waar de training begint.
Knie
De meest voorkomende plek: startstijfheid en moeite met traplopen. Lees meer bij artrose van de knie.
Heup
Pijn in de lies, soms tot in de knie. Sokken aantrekken wordt lastig. Lees meer bij artrose van de heup.
Hand, nek of lage rug
Pijn aan de duimbasis bij knijpen, of stijfheid bij omkijken en na lang zitten. Hier trainen we knijpkracht, beweeglijkheid en rompkracht.
Hoe onderzoekt de fysiotherapeut artrose?
We beginnen met uw verhaal: wanneer is de pijn er en wat wilt u weer doen. Daarna meet de fysiotherapeut hoe ver het gewricht beweegt en hoeveel kracht erom zit. Bij heup of knie hoort daar een opstaantest bij, bij de duim knijpkracht. Een röntgenfoto is meestal niet nodig. Heeft u er al een, neem het verslag mee.
Hoe snel merkt u verschil?
Artrose gaat niet over, maar de klachten kunnen flink afnemen. Een begeleid oefenprogramma duurt meestal acht tot twaalf weken. Veel mensen merken na vier tot zes weken dat de startpijn korter duurt. Een opleving hoort erbij: dan doen we een stap terug en bouwen opnieuw op. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met onze praktijk.
Wat doet de fysiotherapeut bij artrose?
We werken volgens de KNGF-richtlijn Artrose heup-knie en de internationale richtlijnen: uitleg en training vormen de kern. Manuele technieken kunnen de behandeling hierbij ondersteunen.
Het gewricht losser
Met rustige bewegingsoefeningen buigt en strekt u weer verder en neemt de startpijn af.
Kracht rond het gewricht
Bij knie en heup bovenbeen en bil, bij nek en rug de romp, bij de duim de knijpkracht. In de oefenruimte gaat de belasting wekelijks omhoog.
Doen wat u wilt
Uw eigen doelen: fietsen naar Utrecht, tuinieren of wandelen in het Zeisterbos.
Wie helpt u in Zeist bij artrose?
U heeft één vaste fysiotherapeut, die het onderzoek doet en de training begeleidt. Na de behandeling of na een gewrichtsoperatie sluiten we daar direct op aan.
Fysiotherapeut
Onderzoek, uitleg en oefentherapie bij artrose van knie, heup, hand, nek of rug.
Medische fitness
Blijven trainen onder begeleiding als het behandeltraject klaar is.
U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u? Bel ons, dan denken we met u mee.
Mag u bewegen met artrose?
Ja, en het is de belangrijkste behandeling. De grootste misvatting is dat bewegen het gewricht verder slijt. Het omgekeerde is waar: kraakbeen wordt gevoed door beweging en sterke spieren vangen krachten op. Wie het gewricht ontziet, krijgt juist een stijver gewricht en meer pijn.
Beweeg elke dag in kleine porties en train twee of drie keer per week kracht. Fietsen en zwemmen belasten heupen en knieën weinig en houden ze toch soepel.
Vuistregel
De vuistregel van de pijnschaal
Pijn tot een 5 op een schaal van 10 tijdens en na het bewegen is toegestaan, als het gewricht de volgende ochtend weer op het oude niveau zit. Blijft het langer dan een dag dikker of pijnlijker, dan was het te veel: een stap terug en opnieuw opbouwen.
Zo maakt u werken makkelijker
- Beweeg elk uur vijf minuten in plaats van één keer lang
- Warmte bij een stijf gewricht, koelen bij een dik en warm gewricht
- Train kracht om de dag, zodat het gewricht tussendoor herstelt
Zo traint u een gewricht met artrose: het opbouwschema van onze fysiotherapeuten
We werken met een schema dat in stappen zwaarder wordt, voor artrose van knie, heup en lage rug. U begint zonder belasting en kijkt hoe het gewricht de volgende ochtend reageert. Blijft het rustig, dan schuift u een stap op. Train om de dag.
Veilig oefenen. Doe deze oefeningen pas als u ze met uw fysiotherapeut heeft besproken. Zonder dat overleg oefent u op eigen risico. Stop als de pijn tijdens het oefenen scherp wordt of het gewricht daarna dagen dik blijft.
Stap 1, bij een stijf of pijnlijk gewricht: bewegen zonder belasting
1. Onderbeen buigen en strekken op de tafelrand
Beweeglijkheid knie
10 tot 15 keer · 2 series · om de dag
Het onderbeen hangt vrij, dus de knie draagt niets. Toch komt het gewrichtsvocht in beweging. Goed tegen ochtendstijfheid.
Zo doet u het
- Ga op een tafel of hoog bed zitten met de knieën over de rand en de voeten los van de grond.
- Strek het onderbeen rustig zo ver als het gaat.
- Laat het been weer buigen tot de voet onder de tafel hangt.
- Wissel na een serie van been.
Let op: Geen kracht zetten; de beweging mag klein beginnen en wordt vanzelf groter.
3. Rug hol en bol maken op handen en knieën
Beweeglijkheid rug
10 tot 15 keer · rustig op de ademhaling
Zet de stroeve gewrichtjes van de lage rug tegelijk in beweging, zonder druk van het lichaamsgewicht. Een goede start van de dag.
Zo doet u het
- Zet de handen onder de schouders en de knieën onder de heupen.
- Maak de rug bol en laat het hoofd meezakken.
- Maak de rug daarna hol en kijk rustig omhoog.
- Wissel vloeiend tussen beide, zonder te rekken.
Let op: Het gaat om bewegen, niet om rekken; blijf binnen de grens waar het soepel voelt.
Stap 2, als het gewricht rustiger is: de spieren eromheen sterker maken
4. Gestrekt been heffen met de voet naar u toe
Kracht bovenbeen
10 tot 15 keer · 3 series · 5 seconden vasthouden
De basisoefening voor het bovenbeen bij knie- en heupartrose. Sterke bovenbenen maken opstaan en traplopen lichter.
Zo doet u het
- Lig op uw rug en leun op de ellebogen.
- Strek het been en trek de voet naar u toe.
- Duw de knieholte richting de grond en voel de dijbeenspier aanspannen.
- Houd 5 seconden vast en ontspan. Later tilt u het gestrekte been 10 centimeter op.
Let op: De andere knie mag gebogen staan; de rug blijft rustig.
5. Been zijwaarts heffen in zijligging
Kracht bil en heup
10 tot 15 keer per kant · 3 seconden vasthouden
De zijwaartse bilspieren houden het bekken recht bij elke stap. Zo komt er minder druk op heup en knie.
Zo doet u het
- Lig op uw zij met de onderste heup en knie gebogen.
- Houd het bovenste been gestrekt in het verlengde van de romp.
- Til het been rustig recht omhoog en houd 3 seconden vast.
- Laat het langzaam zakken en herhaal.
Let op: Het been komt niet naar voren en de romp kantelt niet mee.
Stap 3, als stap 2 goed gaat: belasten en balans
7. Opstappen op een trede, been voor been
Kracht en functie
10 tot 15 keer · 3 series · wissel van startbeen
Traplopen in het klein. Voor veel mensen met artrose in knie of heup maakt juist deze oefening de trap weer lichter.
Zo doet u het
- Sta voor de onderste traptrede, zo nodig met een hand aan de leuning.
- Stap been voor been op de trede.
- Stap in dezelfde volgorde weer af.
- Herhaal en begin de volgende serie met het andere been.
Let op: De knie blijft boven de voet en komt niet verder dan de tenen.
8. Been zijwaarts heffen in stand
Kracht en balans
10 tot 15 keer per kant · 3 seconden vasthouden
Dezelfde bilspieren, nu staand op één been. U traint kracht en balans tegelijk, zonder dat het bekken wegzakt.
Zo doet u het
- Sta naast een stoel of tafel en houd die licht vast.
- Til het buitenste been gestrekt zijwaarts omhoog.
- Houd de eindstand 3 seconden vast.
- Laat rustig zakken en wissel na een serie van kant.
Let op: Blijf rechtop; de romp buigt niet mee naar de andere kant.
Gaat stap 3 goed, dan volgen in de praktijk zwaardere oefeningen en training op de apparaten. Fietsen, zwemmen, wandelen en fitness zijn daarna goed te doen als u rustig opbouwt.
Dit is de thuisversie van het programma in onze oefenruimte. Uw fysiotherapeut zet de video’s klaar in MoveWell Exercise.
Twijfelt u welke oefening bij u past? Onze fysiotherapeut kijkt met u mee.
Hoe ziet het behandeltraject eruit?
Geen twee gewrichten zijn hetzelfde, maar de opbouw is meestal zo.
1. Onderzoek en uitleg
We meten kracht, beweeglijkheid en balans. U gaat naar huis met uitleg en de eerste oefeningen.
2. Kracht opbouwen
Vanaf ongeveer week drie traint u in de oefenruimte: opstaan, traplopen, lopen en tillen.
3. Zelf verder
Na acht tot twaalf weken meten we opnieuw. U weet dan wat uw gewricht aankan en hoe u blijft trainen.
Fysiotherapie aan de Panweg in Zeist
Onze fysiotherapeuten werken met een eigen oefenruimte onder één dak aan de Panweg 55.
Wat mensen ons vaak vragen over artrose
Helpt fysiotherapie bij artrose?
Ja. Oefentherapie onder begeleiding is volgens de richtlijnen de eerste keus bij artrose van heup en knie. Ook bij hand, nek en rug is bewegen de basis. Het stelt bij veel mensen een operatie uit.
Wordt fysiotherapie bij artrose vergoed?
Artrose van heup of knie staat op de chronische lijst. Met een verwijzing vergoedt de basisverzekering vanaf de 21e behandeling; de eerste 20 komen uit de aanvullende verzekering. Voor andere gewrichten geldt de aanvullende verzekering. Zie tarieven en vergoeding.
Heb ik een verwijzing nodig?
Nee. Een verwijzing is niet nodig. Heeft u er wel een, neem die dan graag mee. Alleen voor vergoeding uit de basisverzekering bij een chronische aandoening is een verwijzing van een arts nodig.
Is een röntgenfoto nodig om artrose vast te stellen?
Meestal niet. De diagnose wordt gesteld op leeftijd, klachten en onderzoek. De slijtage op een foto zegt bovendien weinig over de pijn.
Hoe lang duurt de behandeling van artrose?
Meestal acht tot twaalf weken, met één of twee afspraken per week en oefeningen thuis. De meeste mensen merken na vier tot zes weken verschil. Daarna blijft u zelf trainen.
Wat is het verschil tussen artrose en reuma?
Artrose is slijtage en geeft stijfheid na rust en pijn bij belasting. Reuma is een ontstekingsziekte, met langere ochtendstijfheid en vaak meerdere gewrichten tegelijk. De diagnose reuma stelt de reumatoloog.
Helpt warmte of koude bij artrose?
Beide, op het juiste moment. Een stijf gewricht wordt sneller soepel van warmte, zoals een warme douche. Een dik en warm gewricht koelt u beter. Het zijn hulpmiddelen naast de training.
Kan ik ook aan huis geholpen worden?
Ja. Kunt u door de artrose tijdelijk niet naar de praktijk komen, dan behandelen we aan huis in Zeist en omgeving. Zodra de reis weer lukt, gaan we verder in de praktijk.
Bronnen bij deze pagina
De informatie op deze pagina is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen en onderzoeken en op de ervaring van onze fysiotherapeuten.
- KNGF-richtlijn Artrose heup-knie, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (2018). Bekijk de richtlijn
- Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2022). Bekijk de richtlijn
- Exercise for osteoarthritis of the hip (Cochrane Review), Cochrane Database of Systematic Reviews (2014). Bekijk het overzicht
- OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis, Osteoarthritis and Cartilage (2019). Bekijk het artikel
Over de auteur
Jeroen Vermeer, fysiotherapeut bij MoveWell Fysiotherapie Zeist. Fysiotherapeut (BIG 39920354404) bij MoveWell in Zeist. Begeleidt vooral mensen met knie- en heupklachten, artrose en herstel na een operatie, met oefentherapie in de oefenruimte aan de Panweg.
Laatst bijgewerkt 26 oktober 2026.
BeweegBeter over artrose, belasting en herstel
De behandelaars van MoveWell vertellen in gewone taal over artrose, trainen met een gewricht dat slijt en herstel na een blessure.
Last van artrose? Plan een afspraak in Zeist
U heeft geen verwijzing nodig en bent binnen een paar dagen terecht. Liever eerst een vraag stellen? Bel of mail ons gerust.